Milt: ligging, bouw en functies
Ligging en bouw
De milt is een ovaal orgaan van ongeveer twaalf centimeter lang en weegt gemiddeld
tussen de 100 en 200 gram. Het orgaan ligt in de linkerbovenhoek van de buikholte,
direct achter de maag. Door deze ligging is de milt grotendeels beschermd door de onderste ribben.
De milt is een zeer goed doorbloed orgaan. Juist door deze rijke doorbloeding kan beschadiging ernstige gevolgen hebben. Bij een scheuring, bijvoorbeeld na een ongeval, kan zo veel bloedverlies optreden dat het noodzakelijk is de milt direct operatief te verwijderen.
De milt als lymfatisch orgaan
De milt behoort tot de lymfatische organen en maakt daarmee deel uit van het lymfesysteem. Het is het enige lymfatische orgaan dat rechtstreeks is aangesloten op de bloedbaan. Al het bloed in het lichaam stroomt gemiddeld eens per anderhalf uur door de milt.
Tijdens deze doorstroming verwijdert de milt bacteriën uit het bloed en breekt zij oude rode bloedcellen af. Het ijzer dat hierbij vrijkomt, wordt in de milt opgeslagen en later opnieuw gebruikt voor de aanmaak van nieuwe rode bloedcellen.
Bloedopslag en inspanning
Naast haar rol in afweer en recycling van bloedcellen fungeert de milt ook als bloedreservoir. Tijdens lichamelijke inspanning kan de milt zich samentrekken en extra rode bloedcellen aan de bloedbaan afgeven. Hierdoor kan meer zuurstof worden vervoerd, wat nodig is voor de verbranding van glucose in de spiercellen.
De bekende steek in de zij die tijdens het hardlopen kan optreden, wordt soms toegeschreven aan deze samentrekking van de milt. Er bestaan echter ook andere verklaringen, zoals luchtophoping in het hoogste deel van de dikke darm, die daar tegen de milt kan aandrukken.
Vergrote milt en ziekte
Hoewel de milt belangrijke functies vervult, is zij geen essentieel orgaan om te overleven. Bij bepaalde aandoeningen kan verwijdering noodzakelijk zijn. Zo kunnen sommige vormen van leukemie een sterke vergroting van de milt veroorzaken; in extreme gevallen kan het orgaan zelfs uitgroeien tot een gewicht van tien kilogram.
Ook bij malaria kan de milt sterk opzwellen en zelfs scheuren. Bij kinderen die aan malaria lijden, wordt vaak gebruikgemaakt van de milt-index om de grootte van de milt te beoordelen. Meer achtergrondinformatie is te vinden via MijnBiologie en Wikipedia .