Amandelen: soorten, functie en veelvoorkomende problemen

Dé amandel bestaat niet. In de neus- en keelholte komen namelijk drie verschillende soorten amandelen voor: de keelamandel, de neusamandel en de tongamandel. Deze structuren maken allemaal deel uit van het immuunsysteem en hebben dezelfde belangrijke functie: afweer tegen ziekteverwekkers.

De ring van Waldeyer en de afweerfunctie

De amandelen behoren tot de zogenoemde ring van Waldeyer. Dit is geen geheim genootschap, maar een gebied van speciaal weefsel in de neus- en keelholte dat helpt bij het tegenhouden van schimmels en bacteriën die het lichaam proberen binnen te dringen.

Amandelen zijn voor een groot deel gevuld met witte bloedcellen. Deze cellen kunnen ziekteverwekkers herkennen en onschadelijk maken. Daarmee vormen de amandelen een eerste verdedigingslinie van het afweersysteem, nauw verbonden met processen waarbij ook lymfe en afweercellen een rol spelen.

Amandelen bij kinderen en verwijderen

Vooral bij jonge kinderen zijn de amandelen goed zichtbaar en actief. In deze levensfase zijn ze hard aan het werk om het lichaam immuun te maken tegen ziekteverwekkers. Wanneer amandelen het vele werk niet aankunnen, kunnen ze ontstoken raken.

Als dit te vaak gebeurt, worden amandelen soms verwijderd. Vroeger was dit een veelvoorkomende ingreep, maar tegenwoordig twijfelt men steeds vaker aan het nut ervan. Vóór de zevende verjaardag worden amandelen liever niet weggehaald, omdat het immuunsysteem dan nog in ontwikkeling is.

Daarnaast blijkt dat het verwijderen van amandelen op jonge leeftijd ook invloed kan hebben op het lichaamsgewicht. Het verstoren van het immuunsysteem vergroot mogelijk de kans op overgewicht op latere leeftijd, al is nog niet duidelijk hoe dit precies werkt.

Keelamandelen en amandelstenen

Wie nog keelamandelen heeft, kan deze achter in de mond vinden, links en rechts van de tong en de huig. Ze liggen daar verborgen in kleine holtes, de amandelgroeven.

In deze groeven kunnen zich kleine witte steentjes vormen, de zogenoemde amandelstenen. Deze steentjes kunnen een sterke, onaangename geur veroorzaken. Ze zijn niet te verwijderen door tandenpoetsen, maar kunnen soms voorzichtig met een wattenstaafje worden losgemaakt.

Vaak komen amandelstenen vanzelf los. Ze ontstaan wanneer afscheiding uit de neus, dode witte bloedcellen en voedselresten zich ophopen in de amandelgroeven en vervolgens verkalken. Deze substantie vormt een ideale leefomgeving voor bacteriën, die zwavelverbindingen en waterstofsulfide produceren.

Meer gedetailleerde achtergrondinformatie over de bouw en functie van keelamandelen is te vinden op Wikipedia: Keelamandel .