8.1 Wat is gedrag? Samenvatting

Wat is gedrag?

De vraag wat is gedrag betekent: kijken naar alles wat een mens of dier doet. Gedrag bestaat uit verschillende handelingen die samen een doel hebben. Denk aan een hond die naar zijn baas loopt: hij moet eerst opstaan en daarna lopen. Zo zie je dat gedrag vaak uit meerdere stappen bestaat die bij elkaar horen.

Gedragsketen en handelingen

Wanneer handelingen steeds in dezelfde volgorde plaatsvinden, noem je dat een gedragsketen. Elke stap in die keten zorgt ervoor dat de volgende stap wordt uitgevoerd. Dit zie je bijvoorbeeld bij dieren die een nest bouwen of voedsel zoeken.

• Gedrag bestaat uit losse handelingen
• Handelingen volgen elkaar vaak logisch op
• Samen vormen ze een gedragsketen

Hoe bestuderen biologen gedrag?

Om te begrijpen wat gedrag is, doen biologen onderzoek naar dieren. Ze kijken heel precies naar wat een dier doet en schrijven dit op. Dit noemen we een observatie: een feitelijke beschrijving zonder mening.

Objectief onderzoeken

Bij onderzoek is het belangrijk dat je geen eigen mening geeft. Een eigen uitleg van gedrag heet een interpretatie, en die mag je niet verwarren met een observatie.

Ethogram en protocol

Biologen gebruiken handige hulpmiddelen om gedrag te beschrijven. Een ethogram is een lijst met alle handelingen die een dier kan uitvoeren. Daarna maken ze een protocol, waarin staat welke handelingen achter elkaar plaatsvinden.

• Ethogram: overzicht van alle mogelijke handelingen
• Protocol: volgorde van handelingen die je ziet