6.1 Bloemen | Uitlegfilm

Welkom bij basisstof 1 van het thema voortplanting bij planten en dieren. In deze uitleg leer je uit welke onderdelen een bloem bestaat, wat de functies van die onderdelen zijn en welke delen mannelijk of vrouwelijk zijn.

De functie van bloemen

Een bloem is het deel van een plant dat zorgt voor de voortplanting. Elk onderdeel van een bloem speelt een rol bij dat proces. In deze les kijken we naar de bouw van de bloem. In volgende lessen leer je meer over bestuiving, bevruchting en het ontstaan van vruchten en zaden.

Onderdelen van de bloem

Veel bloemen zijn opvallend gekleurd. De gekleurde bladeren noem je kroonbladeren. Daarachter zitten de kelkbladeren. De kelkbladeren beschermen de bloem en voorkomen bijvoorbeeld uitdroging. Samen vormen kroonbladeren en kelkbladeren de bladeren van de bloem.

Bloemen kunnen grote, kleurrijke kroonbladeren hebben, zoals bij een zonnebloem. Er zijn echter ook minder opvallende bloemen; dat heeft te maken met de wijze van bestuiving.

De bloem is met een steeltje verbonden aan de plant. Dat steeltje heet de bloembodem. In het midden van de bloem liggen de voortplantingsorganen: het vrouwelijke deel, de stamper, en de mannelijke delen, de meeldraden.

Het vrouwelijke deel: de stamper

De stamper bestaat uit drie delen:

• Stempel – vangt stuifmeelkorrels op
• Stijl – verbindt de stempel met het vruchtbeginsel
• Vruchtbeginsel – bevat één of meerdere zaadbeginsels

Wanneer stuifmeel op de stempel terechtkomt, noemen we dat bestuiving. Vanuit de stempel groeit een buisje door de stijl naar het vruchtbeginsel. In het vruchtbeginsel liggen de zaadbeginsels die zich na bevruchting ontwikkelen tot zaden.

Het vruchtbeginsel zelf wordt na bevruchting de vrucht. Bij een appelboom vormt het vruchtbeginsel de appel, en de pitjes zijn de zaden.

Het mannelijke deel: de meeldraden

De meeldraden vormen het mannelijke deel van de bloem. Elke meeldraad bestaat uit een helmdraad met bovenaan een helmknop. In de helmknop zitten kleine ruimtes, de helmhokjes, waarin stuifmeelkorrels worden gevormd.

Wanneer de bloem rijp is, barsten de helmhokjes open en komen de stuifmeelkorrels vrij. Die kunnen vervolgens een andere bloem bestuiven.

Overzicht van de bloem

Een bloem bestaat dus uit verschillende onderdelen met elk een eigen functie:

• Kelkbladeren – beschermen de bloem
• Kroonbladeren – lokken insecten
• Meeldraden – maken stuifmeel
• Stamper – vormt de vrucht en de zaden

In de volgende video’s leer je hoe deze onderdelen samenwerken tijdens de bestuiving en bevruchting. Zo krijg je een volledig beeld van de voortplanting bij planten.

Succes met leren, en tot de volgende uitleg!