Vingers: bouw, werking en functies
Gewervelde dieren hebben in aanleg vijf vingers en vijf tenen, maar deze komen niet bij elk dier volledig tot ontwikkeling. Bij de mens zijn de vingers in de embryonale fase aanvankelijk met elkaar verbonden door een vliesje. Tot ongeveer de negende week van de zwangerschap verdwijnen deze verbindingen, waarna zich vijf afzonderlijke vingers per hand ontwikkelen. Waarom dit er precies vijf zijn en geen ander aantal, is niet bekend.
De vijf vingers van de mens hebben, in tegenstelling tot de tenen, elk een eigen naam: duim, wijsvinger, middelvinger, ringvinger en pink. Elke vinger bestaat uit vingerkootjes met daarin één bot per kootje. De meeste vingers hebben drie kootjes; de duim vormt hierop een uitzondering en heeft er twee.
De beweging van de vingers wordt mogelijk gemaakt door pezen die verbonden zijn met spieren in de onderarm. Samen zorgen zevenentwintig botten en ongeveer dertig spieren per hand voor een verfijnde en nauwkeurige motoriek. Het uiteinde van elke vinger wordt de vingertop genoemd. Deze is aan de bovenzijde bedekt met een nagel en aan de onderzijde zeer gevoelig door een hoge dichtheid aan zenuwuiteinden.
Nagels
Nagels bestaan, net als haren, uit het eiwit keratine. Elke nagel groeit vanuit een onder de huid gelegen wortel, die wordt beschermd door de nagelriem. Nieuwe nagelcellen worden voortdurend aangemaakt en duwen oudere cellen naar voren. Zodra deze cellen boven het huidoppervlak komen, verharden zij en vormen samen de nagel.
Vingernagels groeien gemiddeld ongeveer drie millimeter per maand, waarbij de nagel van de middelvinger doorgaans het snelst groeit. Nagels beschermen de vingertoppen tegen beschadiging en overmatige eeltvorming, waardoor de gevoeligheid van de vingertoppen behouden blijft. Daarnaast verbeteren zij het vastgrijpen van voorwerpen doordat de nagel een tegendruk geeft aan de andere zijde van de vinger.
Over het nut van teennagels is minder bekend. Vermoedelijk dragen zij bij aan extra stevigheid wanneer de tenen druk uitoefenen op een oppervlak, wat het evenwicht en de grip tijdens het lopen kan ondersteunen.
Vingerafdrukken
De onderzijde van de vingertoppen is bedekt met een karakteristiek lijntjespatroon, de vingerafdruk. Lange tijd werd gedacht dat dit patroon vooral diende om meer grip te krijgen, vergelijkbaar met het rimpelen van de huid bij langdurige blootstelling aan water. Onderzoek laat echter zien dat een droge vinger zonder vingerafdruk zelfs meer grip kan hebben dan een vinger mét dit patroon.
De exacte functie van vingerafdrukken is daarom nog niet volledig opgehelderd. Mogelijk vergroten de lijntjes het huidoppervlak, waardoor tastzin en gevoeligheid verbeteren. Ook zouden zij ruimte bieden aan meer poriën, wat kan bijdragen aan warmteregulatie. Daarnaast zijn vingerafdrukken uniek voor ieder individu en blijven zij zelfs na verwonding grotendeels behouden, wat hun waarde voor identificatie verklaart.
Meer algemene informatie over de plaats van vingers binnen het dierenrijk is te vinden op MijnBiologie.nl. Een uitgebreid overzicht van de anatomie en variatie van de menselijke vinger staat op Wikipedia.