Lymfe: ontstaan, samenstelling en functie

Bloed stroomt via de slagaders naar de haarvaten, die slechts één cellaag dik zijn. Door de bloeddruk persen deze haarvaten een deel van het bloedplasma uit het bloed. Dit vocht komt tussen de cellen van de organen terecht en heet daar weefselvloeistof.

Weefselvloeistof bevat zuurstof en voedingsstoffen die cellen opnemen. Tegelijkertijd neemt deze vloeistof koolstofdioxide en andere afvalstoffen op die cellen afgeven. Een deel van de weefselvloeistof stroomt daarna terug de haarvaten in en gaat als bloedplasma verder richting de aders.

Het grootste deel van de weefselvloeistof keert echter niet terug in de haarvaten, maar stroomt de lymfevaten in. Zodra de vloeistof zich in een lymfevat bevindt, noemt men deze lymfe. Lymfe is daarmee een kleurloze lichaamsvloeistof die door het lymfevatenstelsel circuleert.

Samenstelling en transport van lymfe

Witte bloedcellen spelen een belangrijke rol bij de afweer tegen ziekteverwekkers. Ze kunnen van vorm veranderen en actief door de wand van haarvaten kruipen. Ook witte bloedcellen die zich in de weefselvloeistof bevinden, worden zo via de lymfevaten afgevoerd.

Lymfe bestaat uit weefselvloeistof, witte bloedcellen, antistoffen, hormonen, eiwitten en afvalstoffen zoals koolstofdioxide. De lymfevaten voeren deze vloeistof weg van de cellen in de organen. Daarbij komen kleine lymfevaten samen in grotere vaten, waarin kleppen ervoor zorgen dat de lymfe slechts één kant op stroomt.

Uiteindelijk verzamelen alle lymfestromen zich in twee grote verzamelbuizen. Deze monden uit in aders onder de sleutelbeenderen, waarna de lymfe via de bovenste holle ader weer in het bloed terechtkomt. Het lymfevatenstelsel bevat ongeveer vier liter lymfe en loopt grotendeels parallel aan het bloedvatenstelsel.

Lymfeknopen en afweer

Op plaatsen waar meerdere lymfevaten samenkomen, liggen lymfeknopen. Men noemt deze vaak lymfeklieren, maar die naam klopt eigenlijk niet omdat ze geen lymfe aanmaken. In plaats daarvan functioneren lymfeknopen als zuiveringsstations van het lymfevatenstelsel.

Lymfeknopen bestaan uit lymfeweefsel dat rijk is aan witte bloedcellen. Wanneer ziekteverwekkers via de lymfe een knoop binnenkomen, herkennen deze cellen ze en maken ze onschadelijk. Bovendien verwijderen de knopen afvalstoffen uit de lymfe, waardoor het stelsel als een filter voor het lichaam werkt.

Na deze filtering stroomt de gezuiverde lymfe verder via afvoerende lymfevaten en komt zij uiteindelijk weer in het bloed terecht. Daarnaast bevindt lymfeweefsel zich ook op andere plaatsen in het lichaam, zoals in de amandelen, de appendix en de milt.

Lymfe en ziekte

Wanneer kanker ontstaat in het lymfevatenstelsel, spreekt men van lymfeklierkanker. Hierbij maken artsen onderscheid tussen twee hoofdvormen: de ziekte van Hodgkin en het non-hodgkinlymfoom.

Meer informatie over weefselvloeistof en lymfe is te vinden op mijnbiologie.nl en deze verdiepende pagina . Algemene achtergrondinformatie is beschikbaar op Wikipedia .