3.4 Stambomen Samenvatting

Wat kun je afleiden uit een stamboom?

Een stamboom laat zien hoe een erfelijke eigenschap binnen een familie wordt doorgegeven. Door goed te kijken naar zo’n schema kun je vaak bepalen wie welke genen heeft. Ook zie je welk type gen (een dominant of recessief allel) een rol speelt bij een bepaalde eigenschap, zoals haarkleur of een erfelijke ziekte.

Zo lees je een stamboom

In een stamboom is een man een vierkantje en een vrouw een rondje. Als twee ouders er hetzelfde uitzien, maar een kind ziet er anders uit, dan weet je dat beide ouders het 'verborgen' gen bij zich dragen. Dat heet heterozygoot zijn. Het kind heeft dan van allebei dat gen geërfd en is homozygoot recessief.

Voorbeeld: haarkleur in een gezin

Stel: vader en moeder hebben bruin haar, maar één dochter heeft blond haar. Dan weet je: vader en moeder zijn allebei drager van het gen voor blond haar. Het kind heeft dat gen van allebei gekregen en daardoor blond haar. Zo ontdek je met een stamboom welke genen bij wie horen.

In vier stappen een stamboom analyseren

Met deze stappen kun je een stamboom goed analyseren:

• Stap 1: Bekijk van iedereen het uiterlijk (fenotype).
• Stap 2: Kijk wie een ander uiterlijk heeft dan de ouders.
• Stap 3: Bedenk welk genotype daarbij past.
• Stap 4: Vul de genotypen van de anderen aan waar mogelijk.