2.4 Bevruchting en zwangerschap Samenvatting
Wat gebeurt er bij bevruchting?
De bevruchting begint wanneer een zaadcel de eicel bereikt in de eileider. Slechts één zaadcel dringt de eicel binnen, waarna het celmembraan ondoordringbaar wordt voor andere zaadcellen. De kernen van de eicel en zaadcel versmelten dan tot één nieuwe cel. Die eerste cel deelt zich meerdere keren, maar groeit nog niet. Het klompje cellen reist richting de baarmoeder.
Van innesteling tot zwangerschap
Ongeveer een week na de bevruchting vindt de innesteling plaats: het klompje cellen hecht zich vast aan het baarmoederslijmvlies. Vanaf dat moment wordt het een embryo genoemd. Dit embryo produceert het hormoon hCG, waardoor het gele lichaam in stand blijft en er geen menstruatie of nieuwe eisprong plaatsvindt. Een zwangerschapstest kan dit hormoon vanaf een week na de innesteling aantonen.
Hoe ontwikkelt het embryo zich?
Het embryo groeit door celdelingen. Tegelijk ontstaat de placenta, ook wel moederkoek genoemd. Deze zorgt voor de uitwisseling van zuurstof en voedingsstoffen tussen moeder en embryo. Tegelijk voert de placenta ook afvalstoffen af van het embryo naar de moeder. Het embryo is via de navelstreng verbonden met de placenta. Hierin lopen drie bloedvaten: twee slagaders en één ader.
Bescherming van het embryo
Rondom het embryo vormen zich vruchtvliezen, gevuld met vruchtwater. Dit water beschermt het embryo tegen schokken, uitdroging en temperatuurwisselingen. Het embryo kan zich hierin vrij bewegen. Vanaf de derde maand heet het embryo een foetus, omdat de belangrijkste organen dan al zijn aangelegd en beginnen te werken.
Tweelingen: één of twee eicellen
Bij een twee-eiige tweeling worden twee eicellen bevrucht door twee zaadcellen. Ze groeien elk uit tot een eigen embryo. Een eeneiige tweeling ontstaat juist uit één eicel en één zaadcel. Tijdens de eerste celdelingen splitsen de cellen zich op in twee klompjes die elk uitgroeien tot een embryo.
Woordenlijst
- Bevruchting: Het samensmelten van de kernen van een zaadcel en een eicel. Bij de mens gebeurt dit meestal in een eileider.
- Eeneiige tweeling: Twee kinderen die ontstaan doordat één bevruchte eicel zich ontwikkelt tot twee embryo's. Ze hebben aanvankelijk vrijwel dezelfde erfelijke informatie.
- Embryo: Het zich ontwikkelende organisme in de eerste fase na bevruchting. Bij de mens wordt deze term gebruikt tot ongeveer acht weken na de bevruchting.
- Foetus: Het ongeboren kind vanaf ongeveer negen weken na de bevruchting tot aan de geboorte. De aangelegde organen groeien en rijpen verder.
- Innesteling: Het vasthechten en verder ingroeien van het vroege embryo in het baarmoederslijmvlies. Dit gebeurt ongeveer een week na de bevruchting.
- Moederkoek: Een andere naam voor placenta. Hier worden stoffen uitgewisseld tussen het bloed van de zwangere en dat van het ongeboren kind.
- Navelstreng: De verbinding tussen de foetus en de placenta. De bloedvaten erin vervoeren stoffen van en naar de foetus.
- Placenta: Het uitwisselingsorgaan tussen zwangere en ongeboren kind. Zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen gaan er door dunne weefsellagen heen; de bloedstromen blijven gescheiden.
- Twee-eiige tweeling: Twee kinderen die ontstaan uit twee eicellen, elk bevrucht door een andere zaadcel. Erfelijk lijken ze evenveel op elkaar als andere broers en zussen.
- Vruchtvliezen: De vliezen rondom embryo of foetus en vruchtwater. Ze vormen samen een beschermende omhulling.
- Vruchtwater: De vloeistof rond embryo en foetus binnen de vruchtvliezen. Het maakt bewegen mogelijk en helpt beschermen tegen stoten en uitdroging.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 2.4 .