7.6 Water Samenvatting

Wat gebeurt er met water in de natuur?

In deze water samenvatting leer je hoe water zichzelf kan reinigen en wat er gebeurt als dat misgaat. In Nederland is veel oppervlaktewater, zoals rivieren en meren, en ook grondwater in de bodem. In water zitten altijd resten van dode planten en dieren. Deze worden afgebroken door bacteriën en schimmels.

Dit proces heet het zelfreinigend vermogen van water. Daarbij gebeurt het volgende:

  • Reducenten breken afvalstoffen af
  • Daarbij gebruiken ze zuurstof
  • Er ontstaan koolstofdioxide en mineralen
  • Deze mineralen worden weer gebruikt door planten

Zo blijft het water in balans, zolang er niet te veel vervuiling is.

Wat is vermesting en wat zijn de gevolgen?

Soms raakt het water uit balans door vermesting. Dat betekent dat er te veel voedingsstoffen (zoals nitraat en fosfaat) in het water komen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door landbouw, industrie en rioolwater.

Door vermesting ontstaat vaak waterbloei: een snelle groei van algen. Dit heeft grote gevolgen:

  • Het water wordt troebel
  • Andere planten krijgen minder licht
  • Algen sterven snel en vormen afval
  • Reducenten gebruiken veel zuurstof bij het afbreken
  • Er ontstaat zuurstofgebrek → dieren sterven

Uiteindelijk kan het water gaan stinken en bijna al het leven verdwijnen. Het zelfreinigend vermogen werkt dan niet meer goed.

Vormen van watervervuiling

Naast vermesting zijn er nog andere manieren waarop water vervuild raakt:

  • Chemische stoffen, zoals zware metalen en schoonmaakmiddelen
  • Ziekteverwekkers in vervuild drinkwater
  • Drijvend afval, zoals plastic

Een bekend probleem is de plasticsoep: grote hoeveelheden plastic die in oceanen drijven. Dieren eten dit plastic op, waardoor het in de voedselketen terechtkomt.

Hoe wordt water gezuiverd?

Vervuild water wordt schoongemaakt in een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Dit gebeurt in stappen:

  • Roosters: houden grote stukken afval tegen
  • Voorbezinktank: kleine deeltjes zakken naar de bodem
  • Beluchtingstank: bacteriën breken afval af met zuurstof
  • Nabezinktank: laatste resten zakken naar beneden

Daarna is het water weer schoon genoeg om terug te gaan naar de natuur. Zo helpt waterzuivering om vervuiling te verminderen en het water bruikbaar te houden.

Woordenlijst

  • Grondwater: Water dat onder het grondwaterpeil de ruimten tussen bodemdeeltjes en in gesteente opvult.
  • Oppervlaktewater: Water aan het aardoppervlak, bijvoorbeeld in sloten, rivieren, meren en zeeën.
  • Plasticsoep: De verspreide vervuiling van water met plastic, van grotere voorwerpen tot kleine deeltjes. Het vormt meestal geen aaneengesloten drijvend eiland.
  • Vermesting: Het overmatig toevoeren van voedingsstoffen, zoals stikstof- en fosforverbindingen, aan bodem of water. Hierdoor verandert de groei en samenstelling van soorten.
  • Waterbloei: Een sterke vermeerdering van algen of cyanobacteriën in water, vaak door een overvloed aan voedingsstoffen.
  • Zelfreinigend vermogen: Het vermogen van een watermilieu om organische afvalstoffen door organismen te laten afbreken. Bij veel afbraak kan zuurstofgebrek ontstaan.