5.1 Het skelet van de mens Samenvatting
Wat is het skelet en waarom is het belangrijk?
Je skelet is het geraamte dat je lichaam zijn vorm en stevigheid geeft. Zonder skelet zou je in elkaar zakken! Het bestaat uit meer dan 200 botten en zorgt niet alleen voor stevigheid, maar beschermt ook je organen en maakt beweging mogelijk. Denk maar aan je borstkas die je hart en longen beschermt, of aan je ledematen waarmee je kunt rennen en grijpen.
Indeling van het skelet
Het skelet is op te delen in drie hoofdonderdelen: het hoofd, de romp en de ledematen. Je hoofd bevat bijvoorbeeld de schedelbeenderen, en je romp bestaat uit de wervelkolom, de borstkas, de schouders (ook wel schoudergordel genoemd) en het bekken (oftewel bekkengordel). De armen en benen vormen samen de ledematen en bevatten veel verschillende botten die zorgen voor beweging en kracht.
Functies van het skelet
Het skelet heeft vier belangrijke functies:
- Het geeft stevigheid aan je lichaam.
- Het bepaalt de vorm van je lichaam.
- Het beschermt kwetsbare organen zoals je hersenen, hart en longen.
- Het maakt beweging mogelijk doordat botten met spieren samenwerken.
Veel botten zitten beweeglijk aan elkaar vast. Daardoor kun je soepel bewegen. Spieren trekken aan de botten en zo komt alles in actie.
Verschillende soorten botten
In je lichaam zitten twee typen botten: pijpbeenderen en platte beenderen. Die hebben elk hun eigen bouw en functie.
Pijpbeenderen
Pijpbeenderen zijn langwerpige botten zoals je dijbeen of scheenbeen. In de koppen zit rood beenmerg, dat bloedcellen maakt. In het midden zit een mergholte met geel beenmerg, waarin vet is opgeslagen. Deze botten vind je vooral in je armen en benen.
Platte beenderen
Platte beenderen zijn bijvoorbeeld de schedelbeenderen en ribben. Die bevatten alleen rood beenmerg, en zorgen vooral voor bescherming, zoals van je hersenen of borstorganen.
Woordenlijst
- Bekken (bekkengordel): Heupbeenderen.
- Borstkas: Borstwervels, ribben en borstbeen.
- Bot (been): Stevig deel, orgaan van het bottenstelsel.
- Geel beenmerg: Komt voor in de mergholte van pijpbeenderen en er is vet in opgeslagen.
- Ledematen: Armen en benen.
- Mergholte: Holte in een pijpbeen tussen de koppen.
- Pijpbeen: Langwerpig bot met een mergholte; bevat rood en geel beenmerg.
- Plat been: Bot dat alleen rood beenmerg bevat en vooral voorkomt in hoofd en romp.
- Rood beenmerg: Komt voor in platte beenderen en in de koppen van pijpbeenderen en maakt bloedcellen aan.
- Schouders (schoudergordel): Schouderbladen en sleutelbeenderen.
- Skelet (geraamte): Harde delen die een organisme stevigheid geven; bottenstelsel.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 5.1 .