2.6 Veilig vrijen Samenvatting
Wat zijn voorbehoedsmiddelen en waarom zijn ze belangrijk?
Als je seks hebt, maar (nog) geen kinderen wilt, kun je voorbehoedsmiddelen gebruiken. Deze zorgen ervoor dat er geen bevruchting plaatsvindt. Dat heet ook wel geboorteregeling of anticonceptie. Sommige middelen beschermen ook tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s). Betrouwbare bescherming is belangrijk, want niet alle methoden werken even goed.
Onbetrouwbare methoden: geen garantie op veiligheid
Er zijn methoden zonder hulpmiddelen, zoals periodieke onthouding en coïtus interruptus. Deze zijn allebei onbetrouwbaar:
- Periodieke onthouding: geen seks rond de ovulatie, maar het precieze moment is lastig te bepalen.
- Coïtus interruptus: de man trekt zich terug voor de zaadlozing, maar in het voorvocht kunnen ook zaadcellen zitten.
Betrouwbare voorbehoedsmiddelen zonder hormonen
Wil je geen hormonen gebruiken, dan kun je kiezen voor:
- Condoom: voorkomt dat zaadcellen de vagina binnendringen en beschermt tegen soa’s.
- Koperspiraaltje: beschadigt zaadcellen en voorkomt innesteling.
- Pessarium: bedekt de baarmoedermond en wordt gebruikt met zaaddodende pasta.
- Sterilisatie: een blijvende ingreep waarbij de zaad- of eileiders worden onderbroken.
Betrouwbare voorbehoedsmiddelen met hormonen
Hormonen maken een zwangerschap vrijwel onmogelijk doordat:
- de ovulatie wordt geremd,
- zaadcellen moeilijker binnenkomen,
- de baarmoeder niet goed wordt voorbereid op een zwangerschap.
Voorbeelden zijn: de pil, hormoonpleister, NuvaRing, prikpil, hormoonstaafje en het hormoonspiraaltje.
Wat zijn soa’s en hoe herken je ze?
Soa’s zijn ziektes die je kunt krijgen door seksueel contact. Ze worden veroorzaakt door bacteriën, virussen of schimmels. De enige manier om je goed te beschermen is een condoom gebruiken.
- Chlamydia: vaak zonder klachten, maar kan leiden tot onvruchtbaarheid.
- Gonorroe: pijn bij het plassen, vieze afscheiding; onbehandeld ook kans op onvruchtbaarheid.
- Syfilis: begint met zweertjes, kan later organen aantasten.
- Aids: ontstaat door hiv; tast het afweersysteem aan en is niet te genezen.
- Candida: jeuk en afscheiding, maar geen echte soa: je kunt het ook op andere manieren krijgen.
Woordenlijst
- Aids: Veroorzaakt door hiv; genezing niet mogelijk.
- Candida: Schimmelinfectie in de vagina of aan de penis.
- Chlamydia: Meest voorkomende soa met weinig klachten; zonder behandeling kans op onvruchtbaarheid.
- Condoom: Latex hoesje dat om de penis wordt gerold; een vrouwencondoom wordt in de vagina ingebracht.
- De pil (anticonceptiepil): Dagelijks in te nemen pil zodat geen ovulatie plaatsvindt.
- Gonorroe: Soa die zorgt voor vieze afscheiding uit vagina of penis; zonder behandeling kans op onvruchtbaarheid.
- Pessarium: Rubber koepeltje dat de baarmoedermond afdekt.
- Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s): Ziekten die je kunt krijgen door contact met penis, vagina, anus en mond van een besmet persoon.
- Spiraaltje: Wordt in de baarmoeder ingebracht, voorkomt ovulatie (hormoonspiraaltje) of innesteling (koperspiraaltje).
- Sterilisatie: Blijvende ingreep waarbij de zaadleiders (bij de man) of eileiders (bij de vrouw) worden onderbroken.
- Syfilis: Zweertjes rondom de vagina, penis of anus.
- Voorbehoedsmiddelen: Middelen die zwangerschap voorkomen; een condoom beschermt ook tegen soa’s.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 2.6 .