14.6 Gaswisseling bij dieren | Uitlegfilm

In deze uitleg ontdek je hoe gaswisseling bij verschillende dieren verloopt. Elk organisme moet een zo constant mogelijk inwendig milieu behouden. Daarom hebben ook dieren zuurstof nodig voor verbranding en moeten ze koolstofdioxide afvoeren.

Gaswisseling bij insecten

Insecten hebben een bijzonder systeem voor gaswisseling. Ze gebruiken een netwerk van buisjes dat je tracheeën noemt. Deze lopen door het hele lichaam en vervoeren lucht rechtstreeks naar de cellen.

Lucht komt binnen via openingen aan de zijkant van het lichaam. Deze openingen heten stigma. Elk stigma staat in verbinding met een trachee. Daardoor verspreidt lucht zich snel door het lichaam van het insect.

Veel insecten maken pompende bewegingen. Daardoor stroomt er voortdurend verse lucht door de tracheeën. Zo nemen de cellen zuurstof op en geven ze koolstofdioxide af. Vervolgens kan in het lichaam van het insect verbranding plaatsvinden.

Gaswisseling bij vissen

Vissen gebruiken kieuwen om zuurstof uit het water op te nemen. In de kieuwen stroomt veel bloed langs dunne lamellen. Daardoor kan zuurstof snel diffunderen naar het bloed, terwijl koolstofdioxide wordt afgegeven aan het water.

Ook bij vissen is gaswisseling nodig voor de verbranding in de cellen. Daarom zijn de kieuwen rijk doorbloed en vaak helder rood van kleur.

Gaswisseling bij eencellige organismen

Eencellige organismen hebben geen ademhalingsstelsel. Ze bestaan immers uit slechts één cel. Toch hebben ze zuurstof nodig en moeten ze koolstofdioxide kwijt. Daarom verloopt gaswisseling direct via het celmembraan.

Door diffusie kan zuurstof naar binnen en koolstofdioxide naar buiten bewegen. Hierdoor kan ook bij eencelligen de verbranding doorgaan.

Dit zijn de belangrijkste vormen van gaswisseling bij dieren. Elk organisme gebruikt zijn eigen systeem, maar het doel is hetzelfde: voldoende zuurstof opnemen en afvalstoffen afvoeren.