12.4 Verteringsstelsel Samenvatting
Wat is vertering?
Tijdens de vertering worden grote voedingsstoffen zoals eiwitten, vetten en koolhydraten afgebroken tot kleinere deeltjes. Alleen dan kunnen ze via de darmwand in het bloed worden opgenomen. Andere stoffen, zoals glucose, vitaminen, mineralen en water, hoeven niet te worden verteerd: die kunnen direct door de darmwand heen.
Het verteringskanaal en verteringssappen
Voedsel legt een vaste route af door het verteringskanaal: via de mond, slokdarm, maag en twaalfvingerige darm komt het in de dunne darm, daarna in de dikke darm, en eindigt in de endeldarm en de anus. Tijdens deze reis wordt het voedsel gemengd met verteringssappen, zoals speeksel en maagsap. Deze sappen bevatten vaak enzymen die helpen bij het afbreken van voedingsstoffen.
De rol van verteringsklieren
Verteringsklieren maken de sappen die nodig zijn voor de vertering. Bekende voorbeelden zijn de speekselklieren, maagsapklieren, de lever, alvleesklier en darmsapklieren. Elk van deze klieren draagt op zijn eigen manier bij aan het afbreken van voedsel in kleine bruikbare bouwstenen.
Darmperistaltiek: voedsel in beweging
Om de voedselbrij door het verteringskanaal te duwen, maken de spieren in de darmwand peristaltische bewegingen. Dit heet darmperistaltiek. Kringspieren en lengtespieren trekken daarbij afwisselend samen. Zo wordt het voedsel gekneed, voortgeduwd en goed gemengd met de verteringssappen.
Een gezonde stoelgang
Voedingsvezels stimuleren de darmspieren, vooral in de dikke darm. Dat helpt bij een vlotte stoelgang en voorkomt verstopping.
Woordenlijst
- Darmperistaltiek: Het samentrekken van spieren in de darmwand om voedsel voort te duwen en te mengen.
- Vertering: Het afbreken van voedingsstoffen tot kleine deeltjes die via de darmwand in het bloed kunnen worden opgenomen.
- Verteringsklieren: Organen die verteringssappen maken, zoals speekselklieren en alvleesklier.
- Verteringssappen: Stoffen zoals speeksel en maagsap die helpen bij het afbreken van voedsel, vaak met enzymen.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 12.4 .