10.3 Het ruggenmerg | Uitlegfilm

In deze video leer je hoe het ruggenmerg is opgebouwd en hoe het samenwerkt met de zenuwen in je lichaam. Het ruggenmerg maakt deel uit van het centrale zenuwstelsel, samen met de hersenen. Via de zenuwen staat elk deel van je lichaam in verbinding met dit centrale zenuwstelsel.

De rol van het ruggenmerg

Wanneer er in je lichaam iets gebeurt, bijvoorbeeld in je voet, ontstaan daar impulsen. Deze elektrische signalen gaan via de zenuwen eerst naar het ruggenmerg. Vanuit het ruggenmerg worden ze doorgestuurd naar de hersenen. Daar worden de signalen verwerkt, zodat je kunt waarnemen wat er gebeurt.

Vervolgens sturen de hersenen via het ruggenmerg nieuwe impulsen terug. Die impulsen bereiken via de zenuwen het juiste lichaamsdeel, bijvoorbeeld een spier. Zo reageert je lichaam op prikkels uit de omgeving. Daarom is het ruggenmerg een belangrijke schakel bij het verzamelen én verspreiden van informatie.

Bescherming door de wervelkolom

Het ruggenmerg ligt goed beschermd in de wervelkolom. Die bestaat uit een reeks wervels met daartussen kraakbeenschijfjes. Deze schijfjes zorgen ervoor dat de wervels soepel kunnen bewegen en schokken opvangen. Tussen de wervels door komen talloze zenuwen naar buiten, zodat elk deel van je lichaam bereikt kan worden.

Soorten zenuwen bij het ruggenmerg

Op het ruggenmerg sluiten drie soorten zenuwen aan: gevoelszenuwen, bewegingszenuwen en gemengde zenuwen. Gevoelszenuwen brengen informatie van zintuigen naar het ruggenmerg. Bewegingszenuwen sturen signalen vanuit het ruggenmerg naar spieren of klieren. Wanneer deze twee typen samenkomen, ontstaat een gemengde zenuw.

In de gevoelszenuw zit een verdikking, de zenuwknoop. Daar liggen de cellichamen van de gevoelszenuwcellen bij elkaar. Bij de bewegingszenuw ontbreekt zo’n verdikking, omdat de cellichamen van de bewegingszenuwcellen in het ruggenmerg zelf liggen. Alleen de uitlopers verlaten het ruggenmerg.

Hoe impulsen door het ruggenmerg gaan

Stel dat iemand je hand aanraakt. De zintuigcellen in je hand zetten die prikkel om in impulsen. Die impulsen gaan via de gevoelszenuw naar het ruggenmerg en vervolgens naar de hersenen. De hersenen verwerken de informatie en sturen via het ruggenmerg impulsen terug. Deze impulsen gaan via de bewegingszenuw naar je handspieren, zodat je bijvoorbeeld terugtrekt of iets vastpakt.

Op deze manier werken de verschillende zenuwen en het ruggenmerg voortdurend samen om je lichaam goed te laten reageren. De gevoelszenuwen sturen informatie naar het centrale zenuwstelsel, en de bewegingszenuwen sturen opdrachten vanuit het centrale zenuwstelsel naar het lichaam.

De bouw van het ruggenmerg

Onder de microscoop heeft het ruggenmerg een herkenbare vlindervorm. Het centrale, grijze gedeelte bestaat uit cellichamen van zenuwcellen. Daaromheen ligt witte stof, die vooral bestaat uit uitlopers van zenuwcellen. Deze structuur maakt snelle en efficiënte communicatie tussen hersenen en lichaam mogelijk.

Het ruggenmerg is klein van formaat, maar van groot belang. Het vormt de verbindingsweg tussen hersenen en lichaam en zorgt ervoor dat informatie razendsnel wordt uitgewisseld.