10.2 Zenuwcellen en zenuwen Samenvatting

Wat zijn zenuwcellen?

Het zenuwstelsel bestaat uit miljoenen zenuwcellen die samenwerken om impulsen door het lichaam te geleiden. Een zenuwcel heeft altijd een cellichaam met daarin de celkern, en meerdere uitlopers. Die uitlopers geleiden impulsen naar het cellichaam toe of juist ervan af. Sommige uitlopers kunnen wel een meter lang zijn! Zo kunnen signalen snel van de ene naar de andere plek in je lichaam worden gestuurd.

Drie typen zenuwcellen

Afbeelding van drie typen zenuwcellen met gevoelszenuwcel, schakelcel en bewegingszenuwcel en hun signaalrichting Er zijn drie soorten zenuwcellen met elk hun eigen taak:

  • Gevoelszenuwcellen brengen impulsen van zintuigen naar het centrale zenuwstelsel. Ze hebben een lange uitloper die signalen naar het cellichaam toe leidt.
  • Bewegingszenuwcellen sturen impulsen vanuit het centrale zenuwstelsel naar spieren of klieren. Zij hebben juist een lange uitloper die signalen van het cellichaam af geleidt.
  • Schakelcellen verbinden gevoels- en bewegingszenuwcellen met elkaar. Ze geven impulsen door binnen het centrale zenuwstelsel en liggen daar ook volledig in.

Hoe werken zenuwen?

Een zenuw is een bundel van uitlopers van zenuwcellen, netjes bij elkaar gehouden door een laag bindweefsel die zorgt voor bescherming. Rond elke uitloper zit een isolerend laagje, zodat signalen niet kunnen overspringen naar een andere uitloper.

Er zijn drie soorten zenuwen:

  • Gevoelszenuwen: bevatten alleen uitlopers van gevoelszenuwcellen.
  • Bewegingszenuwen: bevatten alleen uitlopers van bewegingszenuwcellen.
  • Gemengde zenuwen: bevatten uitlopers van zowel gevoels- als bewegingszenuwcellen. De meeste zenuwen in je lichaam zijn van dit gemengde type.

Van en naar je hersenen

Impulsen uit je romp en ledematen reizen via het ruggenmerg naar je hersenen. Spieren en klieren in dat gebied ontvangen hun signalen ook via het ruggenmerg. Voor je hoofd en hals loopt dit anders: die impulsen gaan via de hersenstam, zonder het ruggenmerg te gebruiken.

Woordenlijst

  • Bewegingszenuw: Een zenuw met uitlopers die signalen vanuit het centrale zenuwstelsel naar spieren of klieren voeren.
  • Bewegingszenuwcel: Een zenuwcel die signalen vanuit het centrale zenuwstelsel naar een spier of klier brengt.
  • Bindweefsel: Weefsel dat steun geeft en onderdelen met elkaar verbindt. Rond zenuwen vormt het beschermende lagen.
  • Cellichaam: Het gedeelte van een zenuwcel waarin de celkern ligt. Het bevat de onderdelen die de cel in leven houden en helpt signalen verwerken.
  • Gemengde zenuw: Een zenuw met zowel gevoelsuitlopers als bewegingsuitlopers. De verschillende vezels vervoeren signalen in verschillende richtingen.
  • Gevoelszenuw: Een zenuw met uitlopers die zintuiglijke informatie naar het centrale zenuwstelsel brengen.
  • Gevoelszenuwcel: Een zenuwcel die informatie vanuit zintuigen naar het centrale zenuwstelsel geleidt.
  • Schakelcel: Een zenuwcel binnen het centrale zenuwstelsel die informatie verwerkt en doorgeeft aan andere zenuwcellen.
  • Uitloper: Een lang of vertakt deel van een zenuwcel dat informatie ontvangt of doorgeeft.
  • Zenuw: Een bundel uitlopers van zenuwcellen met beschermende lagen eromheen. Zenuwen verbinden het centrale zenuwstelsel met de rest van het lichaam.
  • Zenuwcel: Een cel die informatie ontvangt en doorgeeft met elektrische signalen. Ze heeft een cellichaam en uitlopers.