1.6 Reductiedeling (meiose) | Uitlegfilm

In deze uitleg leer je wat reductiedeling is. Deze deling wordt ook meiose genoemd. Bij meiose ontstaan geslachtscellen: zaadcellen en eicellen. Het bijzondere aan deze deling is dat het aantal chromosomen wordt gehalveerd. Daarom heet het reductiedeling.

Verschil tussen mitose en meiose

Bij gewone celdeling, de mitose, ontstaat uit één moedercel twee dochtercellen. Deze dochtercellen zijn lichaamscellen en hebben hetzelfde aantal chromosomen als de moedercel. Een menselijke lichaamscel bevat bijvoorbeeld 46 chromosomen. Na de mitose bevatten beide dochtercellen dus ook 46 chromosomen.

Bij de meiose verloopt dit anders. De geslachtscellen krijgen namelijk maar de helft van het aantal chromosomen. Een menselijke zaadcel of eicel bevat dus 23 chromosomen. Hierdoor kunnen een zaadcel en eicel bij de bevruchting samen weer een cel vormen met 46 chromosomen.

Waarom halvering nodig is

Wanneer een zaadcel en een eicel samensmelten, ontstaan de chromosomen van beide ouders samen in één cel. Een eicel heeft 23 chromosomen en een zaadcel ook. Na de versmelting ontstaat een bevruchte eicel met 46 chromosomen. Vanuit die ene cel ontstaat door mitose uiteindelijk het hele lichaam, waarbij elke cel weer 46 chromosomen bevat.

Het principe van meiose en mitose is bij alle soorten hetzelfde. Alleen de aantallen chromosomen verschillen. Een fruitvlieg heeft bijvoorbeeld 8 chromosomen in een lichaamscel en 4 in een geslachtscel.

Chromosomenportret en geslacht

In een chromosomenportret zie je alle chromosomen van een lichaamscel. De mens heeft 22 paar gewone chromosomen en één paar geslachtschromosomen. Bij vrouwen zijn dit twee X-chromosomen. Bij mannen bestaat het paar uit een X- en een Y-chromosoom. Zo kun je aan een chromosomenportret zien of iemand biologisch een jongen of een meisje is.

Wanneer staat het geslacht vast?

Het geslacht van een kind staat vast op het moment van de bevruchting. De eicel van de vrouw en de zaadcel van de man smelten dan samen. De chromosomen komen samen in één pakketje, inclusief de geslachtschromosomen. Daarom kun je vanaf dat moment bepalen of het een jongen (XY) of een meisje (XX) wordt.