1.5 Gezonde luchtwegen | Uitlegfilm

In deze uitleg van basisstof 5 gaat het over gezonde luchtwegen. We bekijken waarom roken slecht is voor je lichaam, welke stoffen in tabaksproducten zitten en wat hun effect is. Ook bespreken we aandoeningen als astma, hooikoorts en COPD.

Roken en schadelijke stoffen

Bij roken steek je tabak aan en adem je de rook in. Die rook bevat talloze gassen en druppeltjes die schadelijk zijn voor je lichaam. In sigarettenrook zitten ongeveer veertig stoffen die kanker kunnen veroorzaken, bijvoorbeeld in de longen of keel. Daarnaast vergroot roken de kans op andere ziekten.

Een van die stoffen is koolstofmonoxide. Deze stof komt via de longblaasjes in het bloed en neemt daar de plaats in van zuurstof en koolstofdioxide. Daardoor kan het bloed minder goed zuurstof vervoeren. Koolstofmonoxide hecht zich bovendien sterker aan het bloed dan zuurstof, wat het extra gevaarlijk maakt.

Ook teer zit in rook. Teer is kankerverwekkend en bestaat uit kleine druppeltjes die blijven kleven aan de binnenkant van je longen. Daardoor raken de trilhaartjes in de luchtwegen verstopt. Die haartjes duwen normaal slijm en vuil naar buiten, maar door teer werkt dat niet meer goed. Rokers hoesten vaak omdat de longen proberen zichzelf te reinigen, maar langdurig hoesten kan de longen juist beschadigen.

Verder bevat tabak nicotine, de stof die roken verslavend maakt. Roken kan niet alleen kanker veroorzaken, maar ook COPD, een chronische longziekte.

Op afbeeldingen is goed te zien dat gezonde longen roze zijn, terwijl longen van rokers donkerder en minder goed werkend zijn.

Passief roken

Bij passief roken rook je niet zelf, maar adem je de rook van anderen in. Dat is ook schadelijk, omdat dezelfde giftige stoffen in je longen terechtkomen. In ruimtes waar gerookt wordt, loop je dus ook gezondheidsrisico’s.

Astma

Bij astma zijn de bronchiën chronisch ontstoken. De luchtpijp vertakt zich in bronchiën en kleinere luchtpijptakjes, die uitkomen in de longblaasjes. Bij astma is het slijmvlies van de bronchiën ontstoken, waardoor de doorgang nauwer wordt. Tijdens een aanval trekken de spiertjes rond de luchtwegen samen, wat ademhalen nog moeilijker maakt.

Er bestaan medicijnen, zoals inhalators, die de luchtwegen verwijden. Ook gezond leven en bewegen helpen: een betere conditie ondersteunt de longfunctie en kan klachten verminderen.

COPD

COPD kan ontstaan door roken en is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. ‘Chronisch’ betekent dat het niet overgaat. De ziekte is niet te genezen, maar medicijnen kunnen de achteruitgang vertragen.

Bij chronische bronchitis zijn de luchtwegen langdurig ontstoken, waardoor ademhalen moeilijker wordt. Bij longemfyseem raken de wanden van de longblaasjes beschadigd. Hierdoor werkt de gaswisseling – het opnemen van zuurstof en afgeven van koolstofdioxide – minder goed. Dat zorgt voor minder zuurstof in het bloed en een slechtere conditie. Roken is de belangrijkste oorzaak, al kan COPD ook erfelijk zijn.

Hooikoorts

Hooikoorts is een allergische reactie op stuifmeelkorrels van bloemen. Mensen met hooikoorts hebben vaak last van jeukende, branderige ogen of een verstopte neus. De klachten verschillen per persoon, maar de oorzaak is altijd dezelfde: een overgevoeligheid van het lichaam voor stuifmeel.

Dit was de uitleg van basisstof vijf. Succes met leren!