1.4 Chromosomen Samenvatting

Wat zijn chromosomen?

Celkern met DNA in een dierlijke cel met chromosomen en erfelijk materiaal In de meeste lichaamscellen zit een celkern met chromosomen. Deze bestaan uit DNA en eiwitten. Het DNA bevat informatie voor de bouw en werking van het lichaam en beïnvloedt erfelijke eigenschappen, zoals oogkleur. Rijpe rode bloedcellen hebben geen celkern.

Hoe zie je chromosomen?

Normaal gesproken zijn chromosomen zo dun dat je ze niet kunt zien, zelfs niet met een microscoop. Maar zodra een cel zich gaat delen, worden ze zichtbaar. Dan kun je goed zien dat chromosomen uit lange DNA-strengen bestaan. Onder een microscoop lijkt het dan net een wirwar van draadjes in de kern.

Chromosomenparen en aantallen

In menselijke lichaamscellen met een kern liggen normaal 46 chromosomen: 23 paren. Van ieder paar komt gewoonlijk één chromosoom van elke ouder. De twee chromosomen dragen meestal dezelfde genen, maar kunnen verschillende allelen bevatten. Geslachtscellen hebben normaal 23 losse chromosomen.

Elk soort organisme zijn eigen aantal

Het aantal chromosomen verschilt per soort. Het aantal in lichaamscellen is meestal tweemaal het aantal in geslachtscellen; er bestaan ook andere situaties en afwijkingen.

Woordenlijst

  • Chromosomen: Lange structuren van DNA en eiwitten. Ze dragen de erfelijke informatie en liggen bij planten en dieren meestal in de celkern.
  • Chromosomenparen: Twee overeenkomstige chromosomen, gewoonlijk één van elke ouder. Ze bevatten meestal dezelfde genen, maar kunnen verschillende versies van die genen dragen.
  • DNA: De stof waarin erfelijke informatie is vastgelegd. De volgorde van de bouwstenen bevat informatie voor de bouw en werking van een organisme.
  • Erfelijke eigenschappen: Kenmerken waarvoor je via het DNA informatie van je ouders krijgt. Hoe een kenmerk zich ontwikkelt, kan ook afhangen van je omgeving.
  • Lichaamscellen: De cellen die de weefsels en organen van je lichaam vormen, zoals spiercellen en huidcellen. Geslachtscellen horen niet bij deze groep.