1. Maiskorrels kiemen in het donker. Er is voldoende water en zuurstof, maar de kiemplantjes hebben nog geen groene bladeren. Hoe komen de cellen in deze fase vooral aan ATP voor hun groei?

2. Twee gelijke porties mais worden onder dezelfde omstandigheden met een zetmeelverterend enzym gemengd. Eén portie is vooraf fijn gemaakt. Waarom kan in die portie per minuut meer zetmeel worden afgebroken?

3. In twee typen vetcellen heeft een eiwitcoderend gen dezelfde DNA-volgorde. In celtype 1 is het DNA rond dit gen minder toegankelijk dan in celtype 2. In celtype 1 ontstaat per uur minder nieuw mRNA van dit gen. Welke stap is rechtstreeks minder actief?

4. In het voedsel dat een groep rupsen per dag eet, zit 900 kJ aan chemische energie. Via uitwerpselen gaat 300 kJ weg en bij dissimilatie wordt 480 kJ verbruikt. Hoeveel van deze energie komt volgens dit model terecht in nieuwe rupsenbiomassa?

5. In een model ontvangt de aarde aan de bovenkant van de atmosfeer gemiddeld 340 W/m² aan zonnestraling. Daarvan wordt 100 W/m² teruggekaatst. Het aardoppervlak en de atmosfeer stralen samen 238 W/m² als warmtestraling naar de ruimte uit. Wat is in dit model het netto energieverschil per seconde en per vierkante meter als je uitgaande energie aftrekt van inkomende energie?

6. In een gebied volgen onderzoekers bij één muizensoort twintig generaties lang hoe vaak een bepaald allel voorkomt. Op welk organisatieniveau meten zij de verandering in de frequentie van het allel?

7. Een groene waterplant geeft in het licht netto 6 mg zuurstof per uur af. In het donker neemt dezelfde plant netto 2 mg zuurstof per uur op. Neem aan dat de plant in het licht per uur evenveel zuurstof verbruikt als in het donker. Hoeveel zuurstof wordt in het licht per uur door fotosynthese gevormd?

8. Een aminozuur uit een maiseiwit komt uiteindelijk terecht in een nieuw spiereiwit van iemand die de mais heeft gegeten. Welke volgorde beschrijft de belangrijkste stappen van die route?

9. Een hypothese zegt dat een erfelijke aanleg voor meer vetopslag in een populatie vaker voorkwam na veel generaties met voedselschaarste. Welke voorwaarde is nodig om dat te verklaren met natuurlijke selectie?

10. Bacteriën en schimmels breken dode plantenresten af. Een plant neemt daarna mineralen op uit de bodem. Welke combinatie beschrijft wat er met de mineralen en de chemische energie uit de plantenresten gebeurt?

11. In een klimaatmodel stijgt de concentratie koolstofdioxide. De temperatuur van het aardoppervlak en de atmosfeer en de hoeveelheid teruggekaatst zonlicht worden eerst gelijk gehouden. Wat gebeurt er direct met de straling die de aarde en de atmosfeer samen afgeven aan de ruimte?

12. De lichaamstemperatuur van een hardloper stijgt. Door te zweten en meer bloed naar de huid te laten stromen, geeft het lichaam extra warmte af. Welk kernbegrip uit het schema van organisatieniveaus beschrijft dit bijsturen het best?

13. Een maisplant heeft genoeg licht, water en koolstofdioxide. In de bodem zit weinig nitraat en de plant kan weinig andere stikstofhoudende stoffen opnemen. Welke opbouw wordt dan het meest rechtstreeks beperkt?

14. In een model van de dunne darm gaat een opgeloste stof tegen haar concentratieverschil in door het celmembraan. Na een sterke daling van de hoeveelheid ATP stopt de opname. Het concentratieverschil verandert niet. Welke verklaring past het best?

15. In een proef worden wit en bruin vetweefsel van een zoogdier onder dezelfde omstandigheden vergeleken. Bij activering verbruikt het bruine vetweefsel meer zuurstof en geeft het meer warmte af. Welke verklaring past bij beide metingen?

16. Een vos eet vruchten. Dezelfde vos eet ook een muis die zaden heeft gegeten. Planten vormen het eerste trofische niveau. Op welk trofisch niveau staat de vos in de keten via vruchten en op welk niveau in de keten via de muis?

17. De aarde warmt eerst op door extra koolstofdioxide. Daardoor neemt de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer toe. Hoe kan waterdamp deze eerste opwarming versterken?

18. Onderzoekers bekijken hoe droogte in een plas tegelijk invloed heeft op waterplanten, insectenlarven en de vogels die daarvan eten. Op welk organisatieniveau bestuderen zij die samenhang tussen soorten en hun omgeving?

19. Iemand heeft enkele uren niet gegeten en de bloedglucoseconcentratie begint te dalen. Welke combinatie van hormoon en reactie in de lever helpt de daling tegen te gaan?

20. In een rekenmodel wordt bij iedere stap naar het volgende trofische niveau 10% van de chemische energie in de biomassa doorgegeven aan nieuwe biomassa. Vergelijk twee routes van mais naar menselijke biomassa. In de eerste route eet de mens de mais direct, in de tweede eet de mens een kip die de mais heeft gegeten. Hoeveel keer zo veel energie moet in de mais zitten voor de tweede route om in dit model dezelfde hoeveelheid energie in menselijke biomassa op te leveren?

21. In de meiose wisselen twee chromosomen overeenkomstige stukken uit. Daardoor komen bestaande allelen in nieuwe combinaties terecht. Op de uitgewisselde stukken ontstaan geen veranderingen in de DNA-volgorde. Welk begrip past het best bij het ontstaan van de nieuwe combinaties?

22. Op twee stukken grond ligt evenveel afbreekbaar plantenmateriaal. In het ene stuk is de bodem door overstroming veel zuurstofarmer dan in het andere. Waardoor kan in de overstroomde bodem meer methaan ontstaan?

23. Tijdens de ontwikkeling van een embryo geven naburige cellen signalen aan elkaar. Daardoor ordenen ze zich tot een weefsel met herkenbare lagen. Welk kernbegrip beschrijft het ontstaan van die structuur het best?

24. In een groeiende cel blijft genoeg glucose aanwezig. De cel maakt tijdelijk minder ATP, terwijl de vraag naar ATP gelijk blijft. Waarom kan daardoor de opbouw van nieuwe organische moleculen afnemen?

25. Een elektriciteitscentrale verbrandt steenkool die miljoenen jaren onder de grond heeft gelegen. Welke overdracht van koolstof treedt daarbij op?