1. Een bacterie bevindt zich in de darminhoud en komt even later terecht in de weefselvloeistof onder het darmslijmvlies. In welk milieu bevindt de bacterie zich op elk van die twee plaatsen?

2. Maagsap maakt veel ingeslikte bacteriën onschadelijk. Slijm in de neus houdt ingeademde bacteriën tegen. Welk verschil tussen deze vormen van afweer verklaart hun werking?

3. Op een kweekplaat staat een bacteriestam die gevoelig is voor een antibioticum naast een resistente stam van dezelfde soort. Vóór toevoeging van het middel groeien beide stammen even goed. Na toevoeging bestaat een groter deel van de levende bacteriën uit de resistente stam. Hoe verklaar je dat?

4. Een middel remt de opbouw van de celwand bij een bepaalde bacteriesoort. Dezelfde proef wordt gedaan met een virus in een kweek van menselijke cellen. Waarom remt dit middel de vermeerdering van dat virus via dit mechanisme niet?

5. Een onderzoeker blokkeert in een huidmodel de afgifte van melanine door melanocyten. De hoeveelheid uv-straling op de huid blijft gelijk. Wat verwacht je in de nabijgelegen, delende opperhuidcellen?

6. In twee stukjes huid ontstaat dezelfde kleine beschadiging. In stukje 1 werkt de plaatselijk afgegeven histamine normaal. In stukje 2 wordt de werking van histamine tijdelijk geremd. Welke verschillen verwacht je kort na de beschadiging in stukje 1?

7. Een macrofaag neemt een bacterie op en verteert die. De macrofaag helpt daarna de verworven afweer op gang. Welke handeling legt de verbinding tussen die twee stappen?

8. In een proef worden gelijke aantallen B-cellen met twee verschillende receptoren blootgesteld aan antigeen X. Alleen receptor 1 past bij X. Andere benodigde activeringssignalen zijn voor beide groepen aanwezig. Welke B-cellen vermeerderen zich specifiek als reactie op X?

9. Bij de afweer tegen een virus werken verschillende typen afweercellen samen. In een proef wordt alleen de werking van cytotoxische T-cellen geremd. Wat is daarvan het meest directe gevolg?

10. In twee kweekbakjes zit evenveel vrij virus. In één bakje worden passende antistoffen toegevoegd. Nog voordat het virus zich kan vermeerderen, zijn daar minder lichaamscellen geïnfecteerd. In beide bakjes worden evenveel intacte virusdeeltjes geteld. Welke verklaring past het best bij beide waarnemingen?

11. Een patiënt heeft in een model evenveel B-cellen en cytotoxische T-cellen als een controlepersoon. De T-helpercellen geven na herkenning van een antigeen echter minder activerende signalen af. Welk gevolg past bij de rol van T-helpercellen?

12. Na een eerste contact met een allergeen heeft iemand nog geen klachten. Bij een volgend contact met hetzelfde allergeen komt snel histamine vrij. Welke verandering na het eerste contact verklaart de snelle reactie het best?

13. Bij een beginnende koorts stijgt de ingestelde normwaarde voor de lichaamstemperatuur. De werkelijke lichaamstemperatuur is nog 37 °C en daardoor lager dan die normwaarde. Welke reactie helpt het verschil kleiner te maken?

14. In een proef krijgt iemand twee keer hetzelfde antigeen. Na het eerste contact wordt op dag 5 voor het eerst een stijging van de hoeveelheid antistof gemeten. Na het tweede contact gebeurt dat al op dag 2 en wordt de piek hoger. Waardoor verloopt de tweede reactie anders?

15. In een model krijgt groep 1 een vaccin met een antigeen. Groep 2 krijgt kant-en-klare antistoffen tegen hetzelfde antigeen. Geen van beide groepen kwam eerder met het antigeen in contact. Welk verschil past bij deze twee ingrepen?

16. Een eiwitvaccin en een RNA-vaccin zijn gericht tegen hetzelfde antigeen. Wat verschilt bij deze vaccins in de manier waarop het antigeen beschikbaar komt?

17. Een vaccin wekt geheugencellen op tegen antigeen X. Een verwant virus heeft op de overeenkomstige plek antigeen Y. De receptoren van de gevormde geheugencellen herkennen Y niet en andere antigenen spelen in dit model geen rol. Welke afweerreactie verwacht je bij het eerste contact met Y?

18. Een vaccin verkleint bij gevaccineerde personen de kans op besmetting en verdere overdracht. In een groep stijgt de vaccinatiegraad. Hoe kan dat ook de kans op besmetting van ongevaccineerde groepsleden verkleinen?

19. Bij een proefpersoon is het moment van besmetting bekend. Op dag 4 verschijnen de eerste ziekteverschijnselen. Op dag 6 wordt voor het eerst een stijging van de hoeveelheid antistof gemeten. Hoe lang is de incubatietijd in dit voorbeeld?

20. In een model krijgt een ontvanger met bloedgroep A uitsluitend rode bloedcellen van bloedgroep B toegediend. Je kijkt alleen naar het AB0-systeem. Welke binding kan de donorcellen doen samenklonteren?

21. Een leerling verdeelt rode bloedcellen van één persoon over twee proefbuisjes. Na toevoeging van anti-A klonteren de cellen in het eerste buisje. Na toevoeging van anti-B klonteren ze in het tweede buisje niet. Welke bloedgroep heeft de persoon volgens het AB0-systeem?

22. Een ontvanger heeft bloedgroep B en is resusnegatief. De ontvanger heeft al anti-D gevormd. In het model kijk je alleen naar het AB0-systeem en het D-antigeen. Welke donorcellen reageren met anti-D van deze ontvanger, maar niet met de AB0-antistoffen van deze ontvanger?

23. Twee mogelijke nierdonoren hebben dezelfde AB0-bloedgroep als de ontvanger. Bij donor 1 komt het HLA-profiel beter overeen met dat van de ontvanger dan bij donor 2. Waarom is de HLA-overeenkomst van belang?

24. Na een transplantatie onderdrukken medicijnen de verworven afweer van de ontvanger. In een model neemt daardoor de activatie van T-cellen af. Wat is een logisch gevolg voor zowel de kans op afstoting als de afweer tegen een nieuw virus?

25. In een lesmodel komen resuspositieve rode bloedcellen van een kind in het bloed van een resusnegatieve moeder die nog geen anti-D heeft gemaakt. Ze krijgt preventief kant-en-klare anti-D-antistoffen. Welk gevolg heeft die passieve immunisatie in het model?