12.5 De huid Samenvatting · havo 5
De huid beschermt tegen beschadiging, uitdroging en ziekteverwekkers. De opperhuid bevat een hoornlaag van dode cellen en een diepere laag waar nieuwe cellen ontstaan. Pigmentcellen maken melanine. De opperhuid heeft geen bloedvaten en ontvangt stoffen vanuit de onderliggende lederhuid.
In de lederhuid liggen onder meer bloedvaten, zintuiguiteinden, haarzakjes en zweetklieren. Talg helpt huid en haren soepel te houden. Onder de huid ligt onderhuids bindweefsel, waarin vet kan worden opgeslagen. Dat vet beperkt warmteverlies. De hoornlaag slijt aan de buitenkant. Nieuwe cellen uit de diepere laag vullen die laag voortdurend aan.
Temperatuurregulatie
De hypothalamus stuurt reacties aan die de lichaamstemperatuur binnen grenzen houden. Bij warmte verwijden bloedvaten in de huid. Zo kan meer warmte aan de omgeving worden afgegeven. Zweet koelt af wanneer het verdampt, doordat voor verdamping warmte nodig is.
Bij kou vernauwen huidvaten, zodat er minder warmte verloren gaat. Door rillen trekken skeletspieren snel samen en komt extra warmte vrij. Deze reacties werken een afwijking van de gewenste temperatuur tegen en zijn voorbeelden van negatieve terugkoppeling.
Woordenlijst
- Huid: Orgaan met een opperhuid en lederhuid. Het vormt een barrière tegen onder andere uitdroging en ziekteverwekkers en helpt je lichaamstemperatuur te regelen.
- Regelkringen: Systemen waarmee het lichaam een verandering waarneemt en daarop reageert. Bij negatieve terugkoppeling werkt de reactie de verandering tegen.
- Temperatuurregulatie: De regeling van de lichaamstemperatuur. De hypothalamus stuurt reacties aan zoals zweten bij warmte en rillen bij kou.
- Uitwendige milieu: Alles buiten de lichaamsbarrière, ook als het zich fysiek in het lichaam bevindt. De lucht in je longen en de inhoud van je darm horen hierbij.
- Zweet: Vocht uit zweetklieren dat vooral uit water en opgeloste zouten bestaat. Bij verdamping neemt het warmte op uit de huid.
- Zweetklieren: Klieren in de huid die zweet afgeven. Als het zweet op je huid verdampt, koelt je lichaam af.