6.2 Kringloop Samenvatting
Wie maakt het voedsel?
Planten gebruiken licht om uit water en koolstofdioxide glucose te maken. Dat heet fotosynthese. Omdat planten zelf voedsel maken, zijn ze producenten. Een rups die bladeren eet, krijgt stoffen van de plant binnen. Rupsen en andere dieren zijn consumenten. Ook de vogel die de rups opeet, is een consument.
Een blad op de bosgrond
Afvaleters, zoals pissebedden, eten stukjes dood blad. Schimmels en bacteriën breken organische resten en uitwerpselen verder af. Broodschimmel kan bijvoorbeeld leven van stoffen uit oud brood. Zulke afbrekers heten reducenten. Bij de afbraak komen mineralen vrij. Planten nemen die met water op via hun wortels. Zo komen stoffen uit een oud blad in een nieuwe plant terecht. Dat is een kringloop van stoffen.
Wat verdwijnt uit een composthoop?
Een appelschil is biologisch afbreekbaar afval. Bacteriën en schimmels kunnen het materiaal afbreken. Een glazen knikker blijft in dezelfde composthoop liggen. Dat is niet-biologisch afbreekbaar afval. Ook als gewoon plastic in kleine stukjes uiteenvalt, is het daarmee nog niet biologisch afgebroken.
Begrippenlijst
- Producenten – Organismen die zelf voedsel maken. Planten gebruiken daarvoor bijvoorbeeld licht bij fotosynthese.
- Consumenten – Organismen die andere organismen of delen daarvan als voedsel gebruiken, zoals dieren.
- Reducenten – Bacteriën en schimmels die dode resten afbreken. Daarbij komen stoffen vrij die planten weer kunnen opnemen.
- Kringloop – Stoffen gaan steeds opnieuw rond in de natuur. Een plant neemt bijvoorbeeld mineralen op die vrijkomen uit dode resten.
- Biologisch afbreekbaar afval – Afval dat bacteriën en schimmels kunnen afbreken, zoals schillen en bladeren.
- Niet-biologisch afbreekbaar afval – Afval dat heel lang blijft liggen doordat organismen het nauwelijks kunnen afbreken, zoals glas of veel soorten plastic.
