5.7 Fossielen Samenvatting

Van spoor naar fossiel

Fossielen zijn resten, afdrukken of sporen van organismen uit het verleden. Een bot kan bewaard blijven, maar een voetafdruk kan dat ook. Denk aan een dier dat over natte modder loopt. Als er snel een nieuwe laag zand of klei over het spoor komt, kan de vorm bewaard blijven. In de loop van lange tijd kunnen de lagen verharden tot gesteente. Ook als het dier zelf verdwenen is, zie je soms nog de vorm van zijn spoor.

Waarom vinden we zo veel schelpen?

Meestal wordt een dood organisme opgegeten of afgebroken. Harde delen zoals botten, tanden en schelpen blijven vaak langer intact dan spieren of huid. Snelle bedekking helpt resten te bewaren. Met gevonden delen kan een onderzoeker een reconstructie maken. De vorm van een kaak kun je soms goed bepalen aan de hand van bot, maar uit een kaak alleen kun je niet zomaar de kleur van de huid aflezen.

Wat vertellen de lagen?

In een ongestoorde stapel afzettingslagen ligt de oudste laag onder de jongere lagen. Fossielen uit verschillende lagen laten zien welke organismen op verschillende momenten leefden. Zo vinden we aanwijzingen voor verandering en uitsterven van soorten. Ontbreekt een soort in een bepaalde laag, dan is dat op zichzelf geen bewijs dat die soort toen nergens leefde. Er blijven maar weinig organismen als fossiel bewaard.

Begrippenlijst

  • Fossielen – Bewaarde resten, afdrukken of sporen van organismen die lang geleden leefden.
  • Reconstructie – Een model of tekening van hoe een organisme er vroeger kan hebben uitgezien. Onderzoekers gebruiken fossielen als aanwijzing.