5.1 Genotype en fenotype Samenvatting

De informatie in een cel

Je hebt sommige eigenschappen van je biologische ouders geërfd. In de kern van de meeste lichaamscellen zitten chromosomen. Die bestaan onder andere uit DNA. In het DNA is erfelijke informatie opgeslagen. Alle erfelijke informatie van een organisme samen heet het genotype. Een huidcel en een spiercel van dezelfde persoon bevatten in hun kern normaal dezelfde erfelijke informatie. Ze gebruiken verschillende delen van die informatie en doen daardoor ander werk.

Welke eigenschappen heb je?

Je fenotype bestaat uit de eigenschappen die je kunt waarnemen of meten. Denk aan je oogkleur, lengte en bloedgroep. Sommige eigenschappen zie je dus alleen met een meting of onderzoek. Je genotype speelt mee bij het ontstaan van je fenotype. Ook voeding, beweging en andere invloeden uit de omgeving kunnen verschil maken.

Twee stekjes met dezelfde aanleg

Stel dat twee stekjes van één plant hetzelfde genotype hebben. Ze krijgen evenveel licht, maar één stekje krijgt te weinig water. Het blijft kleiner. Het verschil in lengte komt hier door de hoeveelheid water. Ook bij mensen kan het fenotype veranderen. Als je spieren sterker worden door training, geef je die getrainde spieren niet via je DNA door aan je kinderen.

Begrippenlijst

  • Erfelijk – Een kenmerk is erfelijk als informatie ervoor via het DNA van ouders op hun nakomelingen kan worden doorgegeven.
  • Fenotype – De eigenschappen die een organisme heeft, zoals lengte of oogkleur. Ze ontstaan door het genotype en invloeden uit de omgeving.
  • Lichaamscellen – Cellen waaruit je lichaam is opgebouwd, zoals huidcellen en spiercellen.
  • Chromosomen – Structuren in de celkern die voor een groot deel uit DNA bestaan. In dat DNA ligt erfelijke informatie opgeslagen.
  • DNA – De stof waarin de erfelijke informatie van een organisme is opgeslagen.
  • Genotype – De erfelijke informatie die een organisme in zijn DNA heeft.