4.6 Veilige seks Samenvatting
Wensen en grenzen
Wensen gaan over wat je prettig vindt. Grenzen geven aan wanneer je iets niet wilt. Consent betekent dat iedereen uit vrije wil instemt. Iemand mag op elk moment van gedachten veranderen. Wordt een ander stil, trekt diegene zich terug of twijfel je? Stop en vraag wat de ander wil. Aandringen of druk uitoefenen past niet bij toestemming. Bij ongewenste aanrakingen of seksueel geweld kun je terecht bij iemand die je vertrouwt, de huisarts of het Centrum Seksueel Geweld. De verantwoordelijkheid ligt bij degene die over de grens gaat.
Een soa kan onopgemerkt blijven
Een soa is een seksueel overdraagbare aandoening. Chlamydia wordt veroorzaakt door een bacterie. HPV is een groep virussen. Sommige typen kunnen wratten of op termijn kanker veroorzaken. Iemand kan een soa hebben en doorgeven zonder klachten. Een condoom verkleint de kans op veel soa’s en op zwangerschap. Bij twijfel kan de huisarts of GGD adviseren over een soa-test.
Zwangerschap voorkomen
Geboorteregeling gaat over de keuze of en wanneer je kinderen wilt. Een condoom vangt sperma op. Een inwendig condoom, ook wel vrouwencondoom, wordt in de vagina gedragen. Gebruik één condoom tegelijk. De gewone anticonceptiepil voorkomt bij juist gebruik de eisprong. De pil biedt geen bescherming tegen soa’s. Alleen vruchtbare dagen schatten of de penis vóór de zaadlozing terugtrekken is minder betrouwbaar.
Als de bescherming misgaat
Na onbeschermde seks of een gescheurd condoom kan iemand snel bij de apotheek of huisarts advies vragen. De morning-afterpil kan de eisprong uitstellen en zo de kans op zwangerschap verkleinen. Een bestaande zwangerschap beëindigt deze pil niet. Abortus betekent dat een bestaande zwangerschap wordt afgebroken.
Begrippenlijst
- Wensen – Dingen die je graag wilt of prettig vindt als je contact hebt met iemand anders.
- Grenzen – Wat voor jou goed voelt en waar je wilt dat de ander stopt. Je kunt je grens op elk moment aangeven.
- Consent – Vrije toestemming van iedereen die meedoet. Iedereen mag op elk moment stoppen of van gedachten veranderen.
- Ongewenste intimiteiten – Seksueel getinte aanrakingen of toenadering die de ander niet wil.
- Seksueel geweld – Seksuele handelingen die tegen iemands wil gebeuren.
- Aanranding – Een seksuele handeling tegen iemands wil, bijvoorbeeld ongewenst intiem aanraken.
- Verkrachting – Seksueel binnendringen in iemands lichaam tegen diens wil.
- Incest – Seksuele handelingen tussen naaste familieleden.
- Soa’s – Infecties die je door seks kunt oplopen. Soa is de afkorting van seksueel overdraagbare aandoening.
- Geslachtsziekten – Een andere naam voor soa’s. Dit zijn infecties die bij seks kunnen worden doorgegeven.
- Chlamydia – Een soa die wordt veroorzaakt door een bacterie. Iemand kan die bacterie doorgeven zonder iets te merken.
- HPV – Een groep virussen waarvan sommige via seks worden doorgegeven. Bepaalde soorten kunnen genitale wratten of kanker veroorzaken.
- Geboorteregeling – Keuzes maken over of en wanneer je een kind wilt krijgen.
- Anticonceptiemiddel – Een middel dat de kans op zwangerschap kleiner maakt. Een condoom en een spiraaltje zijn voorbeelden.
- Condoom – Een dun hoesje om de penis dat sperma opvangt. Het verkleint de kans op zwangerschap en veel soa’s.
- Vrouwencondoom – Een zacht hoesje dat in de vagina wordt geplaatst. Het helpt beschermen tegen zwangerschap en veel soa’s.
- Pil – Een middel met hormonen dat je slikt om de kans op zwangerschap kleiner te maken.
- Periodieke onthouding – Op dagen waarop iemand vruchtbaar denkt te zijn, seks vermijden die tot zwangerschap kan leiden. Het is lastig die dagen precies te bepalen.
- Onderbroken geslachtsgemeenschap – De penis wordt voor de zaadlozing uit de vagina gehaald. Er blijft kans op zwangerschap.
- Morning-afterpil – Een pil die na onbeschermde seks de kans op zwangerschap kan verkleinen door de eisprong uit te stellen.
- Abortus – Het afbreken van een zwangerschap met medicijnen of een ingreep.
