2.7 Energie en gewicht Samenvatting

Energie op een verpakking

Op een etiket zie je energie in kilojoule (kJ) en kilocalorie (kcal). Beide getallen beschrijven dezelfde hoeveelheid energie. Eén kcal is ongeveer 4,2 kJ. Een voorbeeldportie met 50 kcal levert dus ongeveer 50 × 4,2 = 210 kJ. Je telt de twee getallen niet op.

Energie gebruiken en bewaren

Zelfs als je stilzit, hebben je organen energie nodig. Bij sporten gebruiken je spieren meer energie. Ook groei, lichaamsbouw en leeftijd spelen mee. Als je over langere tijd meer energie binnenkrijgt dan je gebruikt, kan je lichaam een deel opslaan als vet. Groeiende kinderen gebruiken ook energie om nieuwe weefsels op te bouwen.

Gewicht en gezondheid

Bij jongeren beoordeel je gewicht in samenhang met onder andere lengte, leeftijd en groei. Een gewicht onder het gezonde bereik heet ondergewicht. Boven het gezonde bereik kan een arts overgewicht of, bij ernstig overgewicht, obesitas vaststellen. Obesitas verhoogt onder andere de kans op diabetes type 2. Je kunt aan iemands uiterlijk niet zien of diegene alle benodigde voedingsstoffen krijgt. Bij ondervoeding krijgt het lichaam langere tijd te weinig energie of voedingsstoffen binnen. Regelmatige, gevarieerde maaltijden en bewegen helpen om voor je lichaam te zorgen.

Als eten veel zorgen geeft

Bij een eetstoornis beheersen gedachten over eten of gewicht iemands leven. Bij anorexia nervosa speelt vaak sterke angst om aan te komen. Bij boulimia nervosa zijn er terugkerende eetbuien en probeert iemand daarna het effect ongedaan te maken. Bij een eetbuistoornis zijn er eveneens eetbuien met controleverlies, meestal zonder die pogingen erna. Aanleg, ervaringen en druk uit de omgeving kunnen meespelen. Maak je je zorgen over jezelf of iemand anders? Praat dan met iemand die je vertrouwt, zoals een ouder, mentor of huisarts.

Begrippenlijst

  • Kilojoule – Een maat voor energie. Op verpakkingen staat deze vaak als kJ.
  • Kilocalorie – Een maat voor energie in eten en drinken. De afkorting op verpakkingen is kcal.
  • Overgewicht – Een gewicht dat voor iemands lengte en leeftijd boven het gezonde bereik ligt.
  • Obesitas – Ernstig overgewicht waarbij iemand zo veel lichaamsvet heeft dat de kans op gezondheidsproblemen groter wordt.
  • Ondergewicht – Een gewicht dat voor iemands lengte en leeftijd onder het gezonde bereik ligt.
  • Ondervoeding – Je lichaam krijgt langere tijd te weinig energie, eiwitten of andere voedingsstoffen binnen.
  • Eetstoornis – Een ziekte waarbij eten, het gewicht of het lichaam zo veel zorgen geeft dat het dagelijks leven erdoor wordt verstoord.
  • Anorexia nervosa – Een eetstoornis waarbij iemand vaak veel te weinig eet en sterk bang is om aan te komen.
  • Boulimia nervosa – Een eetstoornis met terugkerende eetbuien. Iemand probeert daarna te voorkomen dat het gewicht toeneemt.
  • Eetbuistoornis – Een eetstoornis waarbij iemand vaak in korte tijd veel eet en daarbij het gevoel heeft de controle te verliezen.