6.8 Verspreiding van zaden Samenvatting
Waarom verspreiden?

Veel zaden komen op een plek terecht waar de ouderplant al groeit. Kiemen alle zaden daar, dan moeten de plantjes licht, water en ruimte delen. Zaden die verder weg belanden, kunnen op een geschikte, minder drukke plek kiemen.
De plant schiet zelf zaden weg
De rijpe vrucht van een ooievaarsbek kan openspringen. Daarbij worden zaden uit de vrucht weggeslingerd. De vrucht zelf zorgt voor het eerste stukje van de reis.
De wind neemt vruchten mee
De kleine vrucht van een paardenbloem heeft vruchtpluis dat hem met de wind meevoert. Bij een esdoorn heeft de vrucht een vleugel. Een vallende esdoornvrucht draait en zakt daardoor langzaam. Bij beide planten zit het zaad in de vrucht die wordt verplaatst.
Dieren en mensen nemen zaden mee
Een vogel kan een sappige vrucht eten. Sommige zaden blijven heel en komen op een andere plek met de uitwerpselen naar buiten. Vruchten met haakjes, zoals bij een klit, kunnen aan een vacht blijven hangen. Zaadjes of vruchten komen soms ook tussen de ribbels onder je schoenen terecht.
Begrippenlijst
- Zaadverspreiding – Het verplaatsen van zaden naar nieuwe plekken, vaak weg van de ouderplant.
- Ouderplant – Plant die de zaden heeft gevormd.
- Concurrentie – Strijd om dezelfde beperkte ruimte, hetzelfde water of hetzelfde licht.
- Ooievaarsbek – Voorbeeld van een plant die een vrucht laat openspringen en zaden wegslingert.
- Vruchtpluis – Lichte haartjes aan de vrucht van een paardenbloem waarmee de wind hem kan meevoeren.
- Vleugel – Platte uitgroei waarmee een esdoornvrucht draaiend en langzamer kan vallen.
- Esdoorn – Voorbeeld van een boom met gevleugelde vruchten.
- Klit – Voorbeeld van een plant waarvan vruchten met haakjes aan een vacht kunnen blijven hangen.
- Vacht – Haren van een dier waaraan vruchten met haakjes kunnen blijven hangen.
- Uitwerpselen – Poep waarin onverteerde zaden op een andere plek terecht kunnen komen.