2.6 De organen voor vertering Samenvatting

Van mond naar maag

Speeksel maakt een hap glad en bevat een enzym dat begint met de afbraak van zetmeel. Je tong duwt de hap naar de keel. Na het slikken duwen spieren in de slokdarm hem naar de maag. De maagwand kneedt de hap met maagsap. Het zuur in maagsap doodt veel bacteriën. Een enzym begint er met de afbraak van eiwitten. De maagportier laat de voedselbrij in kleine beetjes door.

Gal en alvleessap

In de twaalfvingerige darm komt de voedselbrij samen met gal en alvleessap. De lever maakt gal, de galblaas bewaart het en de galbuis voert het af. Gal verdeelt grote vetdruppels in veel kleine druppeltjes. Dat heet emulgeren. Samen hebben de druppeltjes meer oppervlak. Daardoor kunnen enzymen het vet beter bereiken. Alvleessap bevat enzymen voor koolhydraten, eiwitten en vetten.

Opname in de dunne darm

Darmsapklieren geven darmsap af. De binnenkant van de dunne darm heeft plooien met kleine uitsteeksels, de darmvlokken. Zo is er een groot oppervlak voor opname. In elke vlok liggen bloedvaatjes dicht bij de dunne wand. Kleine, opgeloste stoffen zoals glucose gaan door de wand naar het bloed.

Wat gebeurt er met de resten?

Bij het begin van de dikke darm ligt de blindedarm met daaraan de appendix. De dikke darm haalt water en zouten uit de voedselresten. De resten worden steviger. In de endeldarm wordt ontlasting tijdelijk bewaard. Kringspieren bij de anus helpen de uitgang te sluiten.

Begrippenlijst

  • Speeksel – Vocht in je mond dat je eten glad maakt. Een enzym in speeksel begint met het afbreken van zetmeel.
  • Slokdarm – De buis die het voedsel met samentrekkende spieren naar je maag duwt.
  • Maag – De gespierde zak die voedsel kneedt en mengt met maagsap.
  • Maagsap – Een vloeistof in je maag met zuur en een enzym dat helpt bij het verteren van eiwitten.
  • Maagportier – Een kringspier bij de uitgang van de maag. Hij laat steeds kleine hoeveelheden voedsel door naar de darm.
  • Twaalfvingerige darm – Het eerste deel van je dunne darm, direct na je maag. Hier komen gal en alvleessap bij het voedsel.
  • Lever – Het orgaan dat gal maakt. Gal helpt bij het verdelen van vet in kleine druppeltjes.
  • Alvleesklier – Het orgaan dat verteringssap met enzymen afgeeft aan de twaalfvingerige darm.
  • Gal – Een vloeistof die de lever maakt. Gal verdeelt vet in kleine druppeltjes.
  • Alvleessap – Een verteringssap met enzymen die helpen koolhydraten, vetten en eiwitten af te breken.
  • Galblaas – Een klein zakje onder de lever waarin gal tijdelijk wordt opgeslagen.
  • Galbuis – De buis waardoor gal naar de twaalfvingerige darm gaat.
  • Emulgeren – Grote vetdruppels verdelen in veel kleine druppeltjes. Daardoor kunnen enzymen beter bij het vet.
  • Dunne darm – Het deel van de darm met een geplooide wand waardoor de meeste voedingsstoffen worden opgenomen.
  • Darmsapklieren – Klieren in de darmwand die vocht aan de dunne darm afgeven.
  • Darmsap – Vloeistof uit de darmwand die helpt bij de vertering in de dunne darm.
  • Darmplooien – Vouwen in de wand van de dunne darm. Ze vergroten het oppervlak waarmee de darm stoffen kan opnemen.
  • Darmvlokken – Kleine uitsteeksels op de darmplooien. Ze zorgen voor extra oppervlak om voedingsstoffen op te nemen.
  • Dikke darm – Het deel van de darm waar je lichaam water en zouten terughaalt uit de voedselresten.
  • Blindedarm – Het eerste, zakvormige deel van de dikke darm. De appendix zit eraan vast.
  • Appendix – Een smal, doodlopend aanhangsel aan de blindedarm.
  • Endeldarm – Het deel aan het eind van de darm waar ontlasting tijdelijk wordt opgeslagen.
  • Anus – De opening waardoor ontlasting naar buiten komt. Kringspieren houden de opening dicht tot je naar de wc gaat.
  • Ontlasting – Wat via je anus naar buiten komt. Het bestaat onder andere uit voedselresten, bacteriën en water.