MijnBiologie · Mavo 4 (vmbo-tl)

Zo werkt je biologie-examen

Kijk mee met Sam, van het voorblad tot je laatste antwoord.

Les 01 · Zo werkt het examen

Wat krijg je voor je?

Van het voorblad naar de eerste vraag

Sam

Ik kijk hoeveel vragen en punten er zijn en of ik een uitwerkbijlage krijg.

Beeld 1 van 3

Begin op het voorblad

Voorbeeld · 2026, tijdvak 1
50 vragen · maximaal 64 punten · met uitwerkbijlage.
Bekijk de officiële examendocumenten
Sam

De vragen lees ik in het opgavenboekje. Als een vraag naar de uitwerkbijlage verwijst, zoek ik daar hetzelfde vraagnummer.

Beeld 2 van 3

Houd de papieren uit elkaar

Bij de start
Opgavenboekje → vragen lezen.
Antwoordblad → je antwoorden opschrijven.
Uitwerkbijlage → invullen bij de vragen die daarnaar verwijzen.
Sam

De duur staat in het rooster. Het aantal vragen en punten lees ik op het voorblad van het examen dat ik voor me krijg.

Beeld 3 van 3

Kijk naar je eigen examenjaar

Centraal examen biologie · 2027
2 uur in het eerste tijdvak.
Bekijk het rooster en de toegestane hulpmiddelen
Les 02 · Zo werkt het examen

Waar komt je antwoord?

Antwoordblad of uitwerkbijlage

Sam

Bij een gewone meerkeuzevraag zet ik de letter bij het juiste vraagnummer.

Beeld 1 van 3

Meerkeuze op je antwoordblad

Op het antwoordblad
Vraag 5 · Welk orgaan pompt het bloed rond? A Longen · B Hart · C Nieren.
5 B
Sam

Bij een open vraag schrijf ik het antwoord zelf. Bij ‘noem één’ kies ik één passend antwoord.

Beeld 2 van 3

Open vraag op je antwoordblad

Op het antwoordblad
Vraag 6 · Noem één orgaan van het ademhalingsstelsel.
6 De longen.
Sam

Bij vraag 20 van dit examen moet ik uitspraken aankruisen in de uitwerkbijlage. Ik zoek daar vraag 20 op en kruis het in die tabel aan.

Beeld 3 van 3

Volg de aanwijzing bij de vraag

Echt voorbeeld · 2026, tijdvak 1
Vraag 20 → uitwerkbijlage → tabel bij vraag 20.
Open het examen op MijnBiologie
Les 03 · Zo werkt het examen

Wat betekent 2p?

Lees het puntenaantal én de opdracht

Sam

Bij 2p kan ik maximaal twee punten verdienen. Deze vraag zegt ook hoeveel dingen ik moet noemen.

Beeld 1 van 3

Lees 2p als maximum

Voorbeeldvraag · 2p
Noem twee onderdelen van het bloed die een rol spelen bij bloedstolling.
Sam

Ik geef twee verschillende dingen. ‘Noem’ vraagt hier om de namen.

Beeld 2 van 3

Kijk hoeveel antwoorden gevraagd zijn

Op het antwoordblad
Bloedplaatjes en stollingseiwitten.
Sam

Bij een vraag van twee punten kan ik ook één uitleg moeten geven. Het opdrachtwoord vertelt me wat ik moet doen.

Beeld 3 van 3

Lees het opdrachtwoord

Vergelijk de opdrachten
Noem twee → geef twee passende dingen.
Leg uit → laat zien waarom of hoe iets gebeurt.
Les 04 · Antwoorden

Vind de echte vraag

Maak een lange vraag korter in je hoofd

Sam

Ik zie ‘leg uit’. Daarna zoek ik waar ‘deze daling’ naar verwijst.

Beeld 1 van 3

Onderstreep wat je moet doen

Op het vragenblad
In een vijver daalt in het donker het zuurstofgehalte. Waterplanten produceren bij voldoende licht zuurstof. Leg uit waardoor deze daling ontstaat.
Sam

Ik vervang ‘deze daling’ door wat er daalt. Nu zie ik wat ik moet verklaren.

Beeld 2 van 3

Vervang het verwijswoord

In mijn eigen woorden
Waarom daalt het zuurstofgehalte van het vijverwater in het donker?
Sam

Ik leg uit waardoor er minder zuurstof bijkomt en waardoor er nog steeds zuurstof verdwijnt.

Beeld 3 van 3

Schrijf de verklaring

Op het antwoordblad
In het donker maken waterplanten geen zuurstof door fotosynthese. Organismen blijven zuurstof gebruiken bij de verbranding. Daardoor daalt het zuurstofgehalte.
Les 05 · Antwoorden

Maak je uitleg af

Verbind de oorzaak met het gevolg

Sam

Ik moet vertellen waarom een snellere hartslag helpt als je fietst. ‘Omdat je fietst’ herhaalt alleen de situatie.

Beeld 1 van 3

Lees wat je moet uitleggen

Op het vragenblad
Tijdens het fietsen gaat je hart sneller kloppen. Leg uit waarom dat je spieren helpt.
Sam

Mijn spieren werken harder en hebben meer zuurstof nodig. Die komt bij de spieren via het bloed.

Beeld 2 van 3

Zoek het verband

Op kladpapier
Harder werkende spieren → meer zuurstof nodig → het bloed brengt zuurstof.
Sam

Ik voeg toe wat de hogere hartslag voor het vervoer van zuurstof betekent.

Beeld 3 van 3

Schrijf het gevolg erbij

Op het antwoordblad
Je werkende spieren hebben meer zuurstof nodig. Met een snellere hartslag kan er per minuut meer bloed met zuurstof naar de spieren gaan.
Les 06 · Antwoorden

Gebruik de tabel

Verbind het getal aan wat er gemeten is

Sam

Ik kijk wat en wanneer er is gemeten. Hier gaat het om gekiemde zaden na vier dagen.

Beeld 1 van 3

Lees de kopjes

Bij de vraag
Gekiemde zaden na vier dagen
TemperatuurGekiemd
15 °C6 van 10
25 °C9 van 10
Sam

Ik schrijf bij beide getallen de temperatuur en hoeveel zaden er waren.

Beeld 2 van 3

Neem de juiste getallen over

Op het antwoordblad
Bij 25 °C waren na vier dagen 9 van de 10 zaden gekiemd. Bij 15 °C waren dat er 6 van de 10. Dus bij 25 °C waren er toen meer gekiemd.
Sam

Ik weet wat er bij deze zaden gebeurde op dag vier. Misschien kiemen er bij 15 °C later nog meer.

Beeld 3 van 3

Blijf bij deze proef

Check mijn conclusie
Wel: bij 25 °C waren op dag vier meer zaden gekiemd.
Te ver: 25 °C is altijd het beste voor kieming.
Les 07 · Antwoorden

Laat je som zien

Schrijf de berekening en de eenheid op

Sam

‘Hoeveel hoger’ betekent dat ik het verschil zoek tussen tijdens het sporten en in rust.

Beeld 1 van 3

Kies de getallen

Bij de vraag
Hartslag van dezelfde leerling
MomentSlagen per minuut
In rust76
Tijdens sporten112
Sam

Ik trek de hartslag in rust af van de hartslag tijdens het sporten.

Beeld 2 van 3

Schrijf de tussenstap op

Op kladpapier
112 − 76 = 36
Sam

Ik geef aan wat die 36 betekent. Mijn berekening blijft ook zichtbaar.

Beeld 3 van 3

Noteer de eenheid

Op het antwoordblad
112 − 76 = 36 slagen per minuut hoger.
Les 08 · Antwoorden

Streep opties weg

Let op woorden als wel en niet

Sam

Hier staat ‘niet’. Ik zoek dus het onderdeel dat buiten de luchtwegen valt.

Beeld 1 van 3

Omcirkel het woord dat de vraag stuurt

Op het vragenblad
Welk onderdeel hoort niet bij de luchtwegen?
A Luchtpijp · B Bronchiën · C Slokdarm
Sam

De luchtpijp en bronchiën vervoeren lucht. Via de slokdarm gaat voedsel naar de maag.

Beeld 2 van 3

Streep de twee opties weg die afvallen

Op kladpapier
A Luchtpijp
B Bronchiën
C Slokdarm
Sam

Ik lees ‘niet’ nog één keer en schrijf de letter op.

Beeld 3 van 3

Noteer de letter

Op het antwoordblad
C
Les 09 · Examendag

Loop je examen slim na

Parkeer een vraag en kom er later op terug

Sam

Als ik blijf hangen, zet ik het vraagnummer op kladpapier. Ik ga door en weet waar ik later verder moet.

Beeld 1 van 3

Markeer waar je vastloopt

Op kladpapier
12 · klaar → 13 · terugkomen → 14 · nu maken
Sam

Ik lees de opdracht nog eens. Er staat ‘noem twee’. Ik schrijf de eerste factor op zodra ik die weet en denk dan na over de tweede.

Beeld 2 van 3

Pak de vraag later opnieuw op

Op het vragenblad
Noem twee factoren die de snelheid van fotosynthese kunnen beïnvloeden.
Lichtintensiteit en CO₂-concentratie.
Sam

Ik controleer of mijn antwoorden bij de juiste nummers staan en of ik een bijlagevraag heb overgeslagen.

Beeld 3 van 3

Check ook je uitwerkbijlage

Laatste check
Vragen nagelopen? · Juiste nummers? · Eenheden erbij? · Uitwerkbijlage ingevuld?
Les 10 · Voorbereiden

Oefen één echt examen

Gebruik je fouten om gericht verder te oefenen

Sam

Ik maak een oud examen. Ik kijk eerst op het voorblad en pak de uitwerkbijlage erbij als die nodig is.

Beeld 1 van 3

Kies een tijdvak

Sam

Ik schrijf op wat er gebeurde. Wist ik de stof niet, las ik te snel of miste er een stap in mijn antwoord?

Beeld 2 van 3

Kijk na per fout

Mijn notitie
Vraag 12: ik las over ‘noem twee’ heen en gaf één antwoord.
Sam

Over een onderwerp dat nog lastig is, maak ik eerst een paar losse examenvragen. Daarna pak ik een nieuwe vraag.

Beeld 3 van 3

Oefen gericht verder