12.3 De lever Samenvatting · havo 5
De lever ontvangt zuurstofrijk bloed via de leverslagader en bloed met opgenomen voedingsstoffen via de poortader. In leverlobjes stroomt het bloed langs levercellen, die stoffen opnemen, omzetten of afgeven. De leverader voert het bloed af. Zo helpt de lever het inwendige milieu stabiel te houden.
Opslaan en omzetten
Na een maaltijd bevordert insuline de opslag van glucose als glycogeen. Bij een dalende glucoseconcentratie stimuleert glucagon de afbraak van glycogeen in de lever. De lever geeft dan glucose af aan het bloed. Dit helpt de bloedglucoseconcentratie binnen grenzen te houden.
De lever vormt plasma-eiwitten, maakt onder meer cholesterol en verwerkt overtollige aminozuren. Bij de afbraak van aminozuren komt giftige ammoniak vrij. De lever zet die om in ureum. Het bloed brengt ureum naar de nieren, die het via de urine uitscheiden. De lever zet ook stoffen zoals alcohol en veel geneesmiddelen om.
Gal
De lever vormt gal, die via galgangen kan worden afgevoerd en tijdelijk in de galblaas kan worden opgeslagen. Galzouten helpen vet in de dunne darm te emulgeren. Bilirubine uit de afbraak van hemoglobine wordt via de gal afgevoerd. Afbraakproducten daarvan dragen bij aan de bruine kleur van ontlasting.
Woordenlijst
- Gal: Vloeistof uit de lever met onder meer galzouten, die grote vetdruppels verdelen in kleine druppeltjes. Zo kunnen vetverterende enzymen op een groter oppervlak werken.
- Glucoseconcentratie: De hoeveelheid glucose per volume bloed. De lever helpt die waarde te regelen door glucose op te slaan als glycogeen of glucose aan het bloed af te geven.
- Inwendig milieu: De vloeistoffen buiten je cellen waarmee ze stoffen uitwisselen, vooral bloedplasma en weefselvloeistof.
- Lever: Orgaan dat stoffen in het bloed verwerkt en opslaat, schadelijke stoffen omzet en gal maakt voor de vetvertering.
- Leverlobjes: Kleine, vaak zeshoekig voorgestelde eenheden van leverweefsel. Bloed stroomt er langs levercellen en wordt in het midden afgevoerd.
- Ureum: Afvalstof die de lever maakt uit ammoniak dat vrijkomt bij de afbraak van aminozuren. De nieren verwijderen ureum uit het bloed via de urine.