3.6 Opvoeding of aanleg Samenvatting · havo 4

Het fenotype ontstaat door een samenspel van aanleg (nature) en milieu (nurture). Bloedgroep wordt vrijwel geheel door het genotype bepaald; een litteken ontstaat door milieu-invloeden. Bij veel eigenschappen beïnvloedt het genotype de mogelijkheden en bepaalt het milieu mede de uitkomst. Zo kan onvoldoende voeding de groei beperken.

Tweelingenonderzoek

Eeneiige tweelingen hebben in beginsel hetzelfde genotype, twee-eiige tweelingen verschillende genotypen. Door overeenkomsten bij beide typen tweelingen te vergelijken, onderzoeken wetenschappers de invloed van aanleg. Daarbij houden ze rekening met de omgeving waarin de tweelingen opgroeien.

Eeneiige tweelingen die vanaf jonge leeftijd in verschillende gezinnen opgroeien, bieden informatie over milieu-invloeden bij hetzelfde genotype. Hun omgeving is echter niet in alle opzichten verschillend; tweelingenonderzoek vraagt daarom zorgvuldige interpretatie.

Milieu en genexpressie

Milieufactoren kunnen beïnvloeden of genen aan- of uitstaan. Daardoor kan hetzelfde genotype tot verschillende fenotypen leiden. Bij bepaalde muizen beïnvloedt de voeding van de moeder tijdens de zwangerschap bijvoorbeeld de vachtkleur van nakomelingen met hetzelfde genotype.

Ook bij eeneiige tweelingen kunnen door verschillende milieu-invloeden verschillen in genexpressie ontstaan. Daardoor kunnen hun uiterlijk en gedrag met het ouder worden steeds meer uiteenlopen.