Waarvoor heb je bouwstoffen nodig?
Je lichaam bestaat uit cellen die bouwstoffen zoals water, eiwitten, vetten en mineralen (zoals calcium, fosfor en ijzer) nodig hebben. Ook volwassenen hebben bouwstoffen nodig, omdat cellen afsterven en vervangen moeten worden. Bouwstoffen helpen ook beschadigde cellen te herstellen, bijvoorbeeld bij wondjes. Water is essentieel voor je cellen en moet steeds worden aangevuld door te drinken.
Wat doen eiwitten in je lichaam?
Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren en hebben verschillende functies. Ze zorgen voor de opbouw van weefsels zoals spieren en huid. Structuureiwitten, zoals collageen, houden organen op hun plek. Andere eiwitten vervoeren stoffen in het bloed, zoals hemoglobine dat zuurstof transporteert. Eiwitten spelen ook een rol bij de vertering van voedsel en het afweren van ziekteverwekkers.
Hoeveel bouwstoffen heb je nodig?
Je hebt per dag ongeveer 1,5 liter water, 65–70 gram eiwitten, 70 gram vetten en kleine hoeveelheden mineralen nodig. Eiwitten vind je in vlees, vis en peulvruchten. Vetten zitten in olie, noten en zuivelproducten. Mineralen vind je bijvoorbeeld in melk (calcium), brood (jodium) en vlees (ijzer).
Waarvoor zijn beschermende stoffen?
Beschermende stoffen, zoals vitaminen en mineralen, zorgen dat je lichaam goed blijft functioneren. Vitaminen zijn belangrijk voor groei, wondgenezing en weerstand. Mineralen zoals ijzer en calcium helpen bij zuurstoftransport en botopbouw. Tekorten aan deze stoffen kunnen gebrekziekten veroorzaken, zoals nachtblindheid door een tekort aan vitamine A of Engelse ziekte door een gebrek aan vitamine D. De benodigde hoeveelheid vitaminen per dag heet de ADH (aanbevolen dagelijkse hoeveelheid).
Wat zijn de gevolgen van eetstoornissen?
Anorexia nervosa en boulimia nervosa zijn eetstoornissen. Mensen met anorexia eten heel weinig om af te vallen en hebben vaak een vertekend zelfbeeld. Mensen met boulimia hebben vreetbuien en proberen daarna het voedsel kwijt te raken door te braken of extreem te sporten. Beide stoornissen kunnen leiden tot ernstige gezondheidsproblemen door een tekort aan bouw- en beschermende stoffen, zoals haaruitval, bloedarmoede en botafbraak.
Woordenlijst
- ADH: Een hormoon dat de nieren helpt meer water terug te halen uit de voorurine. Daardoor plas je minder water uit.
- Aminozuren: De bouwstenen van eiwitten. Bij de vertering van eiwitten komen ze vrij en kan je lichaam ze gebruiken om eigen eiwitten te maken.
- Anorexia nervosa: Een eetstoornis met sterk beperkt eten, een intense angst om aan te komen en een verstoorde beleving van gewicht of lichaamsvorm. Het kan ernstige ondervoeding veroorzaken.
- Boulimia nervosa: Een eetstoornis met terugkerende eetbuien en pogingen om die te compenseren, bijvoorbeeld door braken of overmatig bewegen.
- Bouwstoffen: Voedingsstoffen waarmee je lichaam cellen en weefsels opbouwt en herstelt. Ze zijn nodig voor groei en voor het vervangen van beschadigd materiaal.
- Beschermende stoffen: Voedingsstoffen die bijdragen aan het goed functioneren van je lichaam. Vitaminen en mineralen helpen bijvoorbeeld tekorten en daarmee samenhangende ziekten voorkomen.
- Calcium: Een mineraal dat onder andere nodig is voor sterke botten en tanden en voor het werken van spieren.
- Eetstoornis: Een psychische aandoening waarbij het eetgedrag en gedachten over eten ernstig verstoord zijn. Dit kan grote gevolgen hebben voor gezondheid en dagelijks leven.
- Eiwitten: Voedingsstoffen die zijn opgebouwd uit aminozuren. Je lichaam gebruikt die bouwstenen bijvoorbeeld om spieren en enzymen op te bouwen.
- Fosfor: Een element dat je onder andere binnenkrijgt als fosfaat. Het lichaam gebruikt het bijvoorbeeld voor botten en voor moleculen die energie overdragen.
- Gebrekziekte: Een aandoening die ontstaat doordat je langere tijd te weinig van een bepaalde voedingsstof krijgt, bijvoorbeeld een vitamine.
- IJzer: Een mineraal dat onder andere nodig is om hemoglobine te maken. Daarmee kunnen rode bloedcellen zuurstof vervoeren.
- Mineralen: Voedingsstoffen zoals calcium en ijzer. Calcium is bijvoorbeeld nodig voor stevige botten en ijzer voor het maken van hemoglobine.
- Structuureiwitten: Eiwitten die vorm en stevigheid geven aan cellen en weefsels. Collageen in pezen is een voorbeeld.
- Vetten: Voedingsstoffen die energie leveren en onder andere nodig zijn voor de bouw van celmembranen.
- Vitaminen: Stoffen die je lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft om goed te functioneren. Ze leveren geen energie, maar ondersteunen allerlei processen.
- Water: Een bouwstof die een groot deel van je cellen en bloed uitmaakt. In water kunnen stoffen oplossen en door je lichaam worden vervoerd.
Alles gelezen? Test jezelf met een paar vragen en kijk wat je al goed begrijpt over paragraaf 7.3!