Hoe krijg je blessures?
Blessures zijn beschadigingen aan botten, spieren of gewrichten. Ze kunnen ontstaan door:
- Vallen of verkeerde bewegingen (bijvoorbeeld tijdens sporten).
- Overbelasting door herhalende bewegingen.
Sporters lopen jaarlijks ongeveer 4,5 miljoen blessures op. Toch is sporten gezonder dan niet bewegen.
Hoe behandel je een botblessure?
Botten kunnen breken; soms is een operatie nodig. Behandeling: het bot wordt gezet en in gips gedaan (ongeveer 6 weken). Tijdens de genezing wordt extra beenweefsel aangemaakt om het bot te herstellen.
Welke gewrichtsblessures zijn er?
Er bestaan verschillende soorten gewrichtsblessures:
- Ontwrichting: De gewrichtsknobbel schiet uit de kom (bijv. tijdens handbal). Behandeling: een arts zet het gewricht terug; rust is nodig.
- Verstuiking: Gewrichtsbanden en kapsel rekken te ver uit of scheuren. Symptomen: zwelling, pijn; koelen en rust zijn belangrijk.
Knieblessures
- Gescheurde kruisband: Minder stevigheid in het gewricht.
- Voetbalknie: De meniscus scheurt door een draaibeweging. Behandeling: kijkoperatie of bijslijpen van de meniscus.
Welke spierblessures zijn er?
Er zijn verschillende soorten spierblessures:
- Spierpijn: Pijn of stijfheid na bijvoorbeeld een zwaardere of andere inspanning dan je gewend bent. De klachten kunnen pas later opkomen.
- Kneuzing: Spiervezels en bloedvaatjes beschadigd door een klap; vaak blauwe plek.
- Spierkramp: Spier trekt plotseling samen door overbelasting; stoppen met de beweging helpt.
- Spierscheuring: Scheurtje in de spier; kan plotseling (zweepslag) of door overbelasting ontstaan.
Hoe voorkom je blessures?
Blessures kun je voorkomen door goed voorbereid te sporten:
- Bescherming: Draag geschikte sportkleding en beschermers (bijv. keepershandschoenen).
- Intapen: Tape gewrichten om blessures te voorkomen.
- Warming-up: Bereid je spieren en gewrichten voor op inspanning.
- Cooling-down: Je bouwt de inspanning rustig af, zodat je hartslag en ademhaling geleidelijk dalen.
Wat is een goede lichaamshouding?
Lang in dezelfde houding blijven of zwaar tillen kan je rug belasten. Bij een hernia puilt een tussenwervelschijf uit. Die kan op een zenuw drukken.
Woordenlijst
- Afvalstoffen: Stoffen die bij processen in cellen ontstaan en moeten worden afgevoerd. Bij verbranding komt bijvoorbeeld koolstofdioxide vrij.
- Bescherming: Uitrusting die de kans op letsel verkleint of de gevolgen beperkt, zoals een fietshelm of kniebeschermer.
- Blessure: Lichamelijk letsel door bijvoorbeeld een ongeval, verkeerde beweging of overbelasting. Spieren, pezen, botten en gewrichten kunnen beschadigd raken.
- Botbreuk: Een beschadiging waarbij een bot een scheur heeft of helemaal is gebroken.
- Cooling-down: Het rustig afbouwen van lichamelijke inspanning na het sporten. Je blijft nog even licht bewegen terwijl ademhaling en hartslag geleidelijk dalen.
- Gescheurde kruisband: Een scheur in een van de stevige banden binnen in de knie. Daardoor kan het kniegewricht minder stabiel worden.
- Hernia: In deze paragraaf een uitstulping van een tussenwervelschijf. Die kan tegen een zenuw drukken en bijvoorbeeld pijn in een been geven.
- Intapen: Sporttape om een gewricht aanbrengen om het steun te geven en bepaalde bewegingen te beperken.
- Lichaamshouding: De stand van je lichaamsdelen wanneer je zit, staat of beweegt. Afwisseling voorkomt dat dezelfde spieren en gewrichten voortdurend worden belast.
- Overbelasting: Een spier, pees of gewricht zwaarder of langer gebruiken dan het aankan. Dat kan klachten of een blessure veroorzaken.
- Spierkneuzing: Schade aan spierweefsel door een klap of stoot. Kleine bloedvaten kunnen kapotgaan, waardoor de plek dik of blauw wordt.
- Spierkramp: Een spier trekt plotseling en onwillekeurig samen en ontspant niet meteen. Dat kan pijn doen.
- Spierpijn: Pijn of stijfheid in spieren, vaak na een zwaardere of andere inspanning dan je gewend bent.
- Spierscheuring: Een blessure waarbij een deel van de spiervezels scheurt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij een plotselinge krachtige beweging.
- Verstuiking: Een gewricht klapt te ver om of draait te ver door. Daardoor kunnen banden of het gewrichtskapsel uitrekken of scheuren.
- Voetbalknie: In deze paragraaf een knieblessure met een scheur in een meniscus. Die kan ontstaan als je knie draait terwijl je voet op de grond blijft staan.
- Warming-up: Het geleidelijk voorbereiden van je lichaam op sport. Rustige bewegingen laten onder andere je hartslag en de doorbloeding van je spieren toenemen.
- Zetten: Een arts brengt de delen van een gebroken bot terug in de juiste stand, zodat ze goed aan elkaar kunnen groeien.
- Zweepslag: Een plotselinge scheur in een spier, vaak in de kuit. Het kan voelen alsof je daar ineens een harde tik krijgt.
Klaar om te oefenen? Probeer de
invuloefening van paragraaf 2.4
en check wat je al weet!
Alles gelezen? Test jezelf met een paar vragen en kijk wat je al goed begrijpt over paragraaf 2.4!
Alles gelezen? Test jezelf met een paar vragen en kijk wat je al goed begrijpt over paragraaf 2.4!