3.3 Dieren Samenvatting

Symmetrie

Voorbeelden van symmetrie bij dieren met tweezijdige, veelzijdige en niet symmetrische lichaamsvormen Symmetrie betekent dat een organisme in twee gelijke helften verdeeld kan worden. Er zijn drie vormen:

  • Tweezijdig symmetrisch: slechts op één manier in twee helften te verdelen (zoals een kever of mens).
  • Veelzijdig symmetrisch: op meerdere manieren te verdelen (zoals een kwal).
  • Niet symmetrisch: op geen enkele manier te verdelen (zoals een spons).

Hoewel het menselijk lichaam van buiten symmetrisch lijkt, liggen de organen niet symmetrisch. Toch wordt het menselijk lichaam biologisch gezien als symmetrisch.

Skelet

Skeletten van dieren met een inwendig skelet, een uitwendig skelet en dieren zonder skelet zoals mens, insect en kwal Het skelet bestaat uit stevige delen die zorgen voor bescherming en stevigheid. Er zijn drie soorten skeletten:

  • Inwendig skelet: zit binnenin het lichaam, zoals bij mensen en sponsdieren.
  • Uitwendig skelet: zit aan de buitenkant, bijvoorbeeld bij slakken en insecten.
  • Zonder skelet: dieren zoals kwallen en zeenaaktslakken hebben geen skelet en leven vaak in het water.

Indeling van dieren

Dieren worden onder andere ingedeeld op basis van symmetrie en skelet. Het dierenrijk telt 34 stammen, waarvan er zes vaak besproken worden:

  • Sponsdieren: niet symmetrisch, stevige hoornvezels tussen de cellen, leven vast op de zeebodem.
  • Neteldieren: veelzijdig symmetrisch, meestal geen skelet, leven in water en vangen prooi met tentakels.
  • Weekdieren: tweezijdig symmetrisch, vaak met schelp of huisje als skelet.
  • Stekelhuidigen: veelzijdig symmetrisch, inwendig skelet van kalk, huid met stekels of knobbels, leven op de zeebodem.
  • Geleedpotigen: tweezijdig symmetrisch, uitwendig skelet (pantser). Klassen: spinachtigen (spin), insecten (vlieg), kreeftachtigen (krab), duizendpoten.
  • Gewervelden: tweezijdig symmetrisch, inwendig skelet. Klassen: beenvissen (doktersvis), amfibieën (boomkikker), reptielen (zandhagedis), zoogdieren (das).

Woordenlijst

  • Inwendig skelet: Stevige delen binnen in het lichaam die steun en bescherming geven. Bij mensen bestaat dit skelet vooral uit botten.
  • Niet-symmetrisch: Zonder een vlak waarmee je het lichaam in twee spiegelbeeldige helften kunt verdelen. Veel sponzen zijn zo gebouwd.
  • Skelet: Het geheel van stevige delen dat een dier steun en bescherming geeft. Het kan binnen in het lichaam of aan de buitenkant liggen.
  • Symmetrisch: Zo gebouwd dat je het lichaam in helften kunt verdelen die elkaars spiegelbeeld zijn. Kleine verschillen komen in de natuur vaak voor.
  • Tweezijdig symmetrisch: Met één vlak te verdelen in een linker- en rechterhelft die elkaars spiegelbeeld zijn. Dit zie je bijvoorbeeld bij een kever.
  • Uitwendig skelet: Een stevige buitenlaag die het lichaam ondersteunt en beschermt, zoals het pantser van een kever of de schelp van een mossel.
  • Veelzijdig symmetrisch: Met meerdere vlakken door het midden te verdelen in helften die elkaars spiegelbeeld zijn. Een zeester is een voorbeeld.
Liever kijken dan lezen? Bekijk de uitlegfilm over paragraaf 3.3 .
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 3.3 .

Biologie in het nieuws
NU.nl – Nat najaar en voedselgebrek zorgen voor drukte in opvangcentra voor egels .
NU.nl – Twintig dodelijk giftige spinnen gevonden in kelder van Duitse universiteit .
NU.nl – Opvallend veel veelpotigen geteld, maar regenworm blijft nummer 1 .