6.1 Relaties Samenvatting
Een worm verandert zijn omgeving
Je milieu is alles om je heen. Voor een regenworm maakt het bijvoorbeeld uit of de bodem vochtig is. Bij droogte kan hij dieper de grond in kruipen. Andersom verandert de worm zijn milieu ook. Door zijn gangen kan er lucht in de bodem komen. In de ecologie onderzoek je zulke relaties tussen organismen en hun omgeving.
Lees de pijl als een zin
Een rups eet een eikenblad en een koolmees eet de rups. Dat zijn voedselrelaties. Je kunt er een voedselketen van maken: eik → rups → koolmees. Elke pijl wijst van het voedsel naar de eter. Begin dus bij de eik. De rups eet planten en is een planteneter. Een dier dat andere dieren eet, zoals een wezel, is een vleeseter.
Van keten naar web
Een merel eet regenwormen én bessen. Merels zijn dus alleseters. Omdat een dier meerdere voedselbronnen kan hebben, sluiten ketens op elkaar aan. Teken de verbonden ketens samen en je krijgt een voedselweb. Afvaleters, zoals pissebedden, eten dode resten van organismen. Zo hebben ook afgevallen bladeren nog een plek in de voedselrelaties van het bos.
Begrippenlijst
- Milieu – De omgeving waarin een organisme leeft. Daar horen bijvoorbeeld de bodem, het weer en andere organismen bij.
- Relaties – Verbanden tussen organismen of tussen een organisme en zijn omgeving. Een worm verandert bijvoorbeeld de bodem door gangen te graven.
- Ecologie – Het onderzoeken van de relaties tussen organismen en hun omgeving.
- Voedselrelatie – Een relatie waarbij het ene organisme een ander organisme of een deel ervan eet.
- Planteneters – Dieren die vooral planten eten, zoals konijnen en koeien.
- Vleeseters – Dieren die vooral andere dieren eten, zoals wezels.
- Voedselketen – Een rij organismen waarin je ziet wie wie eet. De pijlen lopen van het voedsel naar de eter.
- Voedselweb – Meerdere voedselketens in een gebied die met elkaar verbonden zijn.
- Alleseters – Dieren die zowel plantaardig als dierlijk voedsel eten.
- Afvaleters – Dieren die dode resten en ander organisch afval eten, zoals veel pissebedden.
