5.4 Geschiedenis van het leven op aarde Samenvatting
Een tijdschaal lezen
De aarde is ongeveer 4,6 miljard jaar oud. Op een geologische tijdschaal is die lange geschiedenis verdeeld in tijdperken en perioden. Let op de eenheid. Staat er ‘miljoen jaar geleden’, dan betekent 0 het heden. Van twee getallen hoort het grootste getal bij de oudste gebeurtenis. Tussen 150 en 80 miljoen jaar geleden ligt dus 70 miljoen jaar.
Van water naar land
De eerste levensvormen leefden in water en bestonden uit één cel. Sommige eencelligen maakten zuurstof met behulp van licht. Veel later verschenen meercellige organismen en dieren in zee. Nog later kwamen er planten en dieren op het land. In het Mesozoïcum leefden op het land onder meer dinosauriërs en kleine zoogdieren. Rond 66 miljoen jaar geleden stierven na een grote inslag veel soorten uit, waaronder alle dinosauriërs behalve de vogels. Daarna ontstonden er veel nieuwe soorten zoogdieren. Mensen verschenen pas veel later.
Wie deelt welke voorouder?
Soorten zijn verwant als ze een gemeenschappelijke voorouder hebben. In een stamboom volg je vanaf twee soorten de takken terug tot ze samenkomen. Leeuw en tijger delen een recentere voorouder met elkaar dan met een aap. Hun takken komen dus korter geleden bij elkaar. De afstand tussen twee namen op het papier vertelt je dit niet.
Begrippenlijst
- Geologische tijdschaal – Een indeling van de lange geschiedenis van de aarde. Je ziet erin wanneer verschillende groepen organismen leefden.
- Tijdperken – Grote delen waarin de geschiedenis van de aarde is ingedeeld.
- Perioden – Kleinere stukken van een tijdperk op de geologische tijdschaal.
- Verwantschap – De band tussen soorten doordat ze een gezamenlijke voorouder hebben.