4.3 Vruchtbaar worden Samenvatting

Zaadcellen maken en bewaren

Vanaf de puberteit kunnen de teelballen zaadcellen maken. Die rijpen verder in de bijballen en blijven daar tijdelijk. De balzak houdt de teelballen iets koeler dan de buik. Bij een zaadlozing gaan zaadcellen via de zaadleiders verder. De zaadblaasjes en de prostaat voegen vocht toe. Dat vocht met de zaadcellen heet sperma.

Wat gebeurt er met een eicel?

In de eierstokken zijn al voor de geboorte onrijpe eicellen aanwezig. Vanaf de puberteit kan er in een cyclus een eicel rijpen en vrijkomen. Dat vrijkomen heet ovulatie of eisprong. De eileider kan de eicel opvangen. Intussen groeit er een laag slijmvlies aan de binnenkant van de baarmoeder.

Een cyclus aflezen

Ontstaat er geen zwangerschap, dan laat een deel van het baarmoederslijmvlies los. Bloed en weefsel verlaten het lichaam via de vagina. Dat is de menstruatie. De menstruatiecyclus begint op de eerste dag van de bloeding. Begint de volgende bloeding 30 dagen later, dan duurde die cyclus 30 dagen. In een voorbeeldcyclus van 28 dagen ligt de eisprong vaak rond dag 14. De duur kan verschillen, zeker in de eerste jaren.

Van menstruatieproducten tot overgang

Maandverband en menstruatieondergoed vangen bloed buiten het lichaam op. Een tampon neemt bloed op in de vagina. Een menstruatiecup vangt het daar op. Later in het leven verandert de hormoonproductie in de eierstokken. Deze periode heet de overgang. De allerlaatste menstruatie heet de menopauze. Gewoonlijk weet je dat achteraf, na een jaar zonder menstruatie.

Begrippenlijst

  • Zaadcellen – Mannelijke voortplantingscellen. Een zaadcel kan de eicel bevruchten.
  • Zaadblaasjes – Klieren die een deel van het vocht in sperma maken.
  • Prostaat – Een klier onder de blaas die vocht maakt dat bij de zaadcellen komt.
  • Sperma – Vloeistof die bij een zaadlozing naar buiten kan komen. Sperma bevat meestal zaadcellen en vocht uit klieren.
  • Eicellen – Vrouwelijke voortplantingscellen. Een eicel kan na de bevruchting uitgroeien tot een embryo.
  • Ovulatie – Het vrijkomen van een rijpe eicel uit een eierstok. Dit heet ook de eisprong.
  • Eisprong – Het moment waarop een rijpe eicel vrijkomt uit een eierstok.
  • Menstruatie – Bloed en een deel van het baarmoederslijmvlies komen via de vagina naar buiten. Dit heet ook ongesteld zijn.
  • Menstruatiecyclus – De veranderingen in de eierstokken en baarmoeder die zich herhalen. Je telt vanaf de eerste dag van een menstruatie tot de eerste dag van de volgende.
  • Overgang – Een periode waarin je eierstokken minder hormonen gaan maken en je menstruaties uiteindelijk stoppen.
  • Menopauze – De laatste menstruatie. Je weet meestal pas na een jaar dat het de laatste was.