8.2 Je ademt Samenvatting

Hoe haal je adem?

Bij het in- en uitademen wordt je borstholte afwisselend groter en kleiner, waardoor lucht je longen in- en uitstroomt. Tijdens het inademen trekken je tussenribspieren en middenrifspieren samen, waardoor je borstholte en longen groter worden. Hierdoor daalt de luchtdruk in je longen, en stroomt lucht vanzelf naar binnen.

Bij het uitademen ontspannen deze spieren, waardoor de borstholte kleiner wordt en lucht naar buiten gaat. Dit proces verloopt via de ribademhaling (of borstademhaling) en de middenrifademhaling (of buikademhaling), die meestal tegelijk plaatsvinden.

Hoe komt zuurstof in je bloed?

De ingeademde lucht gaat via de luchtpijp en bronchiën naar de longblaasjes, waar gaswisseling plaatsvindt. Zuurstof uit de lucht in de longblaasjes gaat het bloed in, en koolstofdioxide uit het bloed gaat de lucht in.

Deze gaswisseling verloopt snel dankzij het grote oppervlak van de longblaasjes, hun dunne wand en de vele haarvaten eromheen. Je ademhaling zorgt steeds voor nieuwe zuurstof en verwijdert koolstofdioxide uit het lichaam.

Hoe wordt je ademhaling geregeld?

Je ademhaling wordt geregeld door koolstofdioxide-zintuigcellen in je bloedvaten. Deze meten de hoeveelheid koolstofdioxide in je bloed. Bij een hogere hoeveelheid, zoals bij inspanning, sturen ze impulsen naar het ademcentrum in de hersenen.

Het ademcentrum stuurt vervolgens impulsen naar de ademhalingsspieren om sneller te ademen. De ademfrequentie (het aantal ademhalingen per minuut) stijgt dan, zodat er meer zuurstof wordt opgenomen en meer koolstofdioxide wordt afgevoerd. Ook de hartslag neemt toe. Tijdens rust vertraagt dit proces weer.

Waarom moet je door je neus ademhalen?

Neusademhaling filtert, bevochtigt en verwarmt de lucht. Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen. Slijmcellen in de luchtwegen maken de lucht vochtig en vangen stof en ziekteverwekkers op. Trilhaartjes verplaatsen dit slijm naar de keel, waar het wordt doorgeslikt of uitgehoest.

Door door je neus te ademen, bescherm je de kwetsbare longblaasjes en kun je gevaarlijke geuren, zoals rook of bedorven lucht, herkennen.

Hoeveel lucht adem je in en uit?

Het totale longvolume ligt tussen 4 en 7 liter. Dit bestaat uit de vitale capaciteit (VC) en het restvolume (Vrest) — samen het totale longvolume (TLC). Je rustvolume (Vrust), de hoeveelheid lucht die je in rust in- en uitademt, is ongeveer een halve liter.

Bij maximale uitademing meet men de vitale capaciteit, en er blijft altijd een restvolume lucht achter in de longen. Zo kan de gaswisseling altijd doorgaan. Het ademvolume kan worden gemeten met een spirometer, die de luchtstroom zichtbaar maakt in een spirogram.