7.3 Bouwen en beschermen Samenvatting
Waarvoor heb je bouwstoffen nodig?
Je lichaam bestaat uit cellen die bouwstoffen zoals water, eiwitten, vetten en mineralen (zoals calcium, fosfor en ijzer) nodig hebben. Ook volwassenen hebben bouwstoffen nodig, omdat cellen afsterven en vervangen moeten worden. Bouwstoffen helpen ook beschadigde cellen te herstellen, bijvoorbeeld bij wondjes. Water is essentieel voor je cellen en moet steeds worden aangevuld door te drinken.
Wat doen eiwitten in je lichaam?
Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren en hebben verschillende functies. Ze zorgen voor de opbouw van weefsels zoals spieren en huid. Structuureiwitten, zoals collageen, houden organen op hun plek. Andere eiwitten vervoeren stoffen in het bloed, zoals hemoglobine dat zuurstof transporteert. Eiwitten spelen ook een rol bij de vertering van voedsel en het afweren van ziekteverwekkers.
Hoeveel bouwstoffen heb je nodig?
Je hebt per dag ongeveer 1,5 liter water, 65–70 gram eiwitten, 70 gram vetten en kleine hoeveelheden mineralen nodig. Eiwitten vind je in vlees, vis en peulvruchten. Vetten zitten in olie, noten en zuivelproducten. Mineralen vind je bijvoorbeeld in melk (calcium), brood (jodium) en vlees (ijzer).
Waarvoor zijn beschermende stoffen?
Beschermende stoffen, zoals vitaminen en mineralen, zorgen dat je lichaam goed blijft functioneren. Vitaminen zijn belangrijk voor groei, wondgenezing en weerstand. Mineralen zoals ijzer en calcium helpen bij zuurstoftransport en botopbouw. Tekorten aan deze stoffen kunnen gebrekziekten veroorzaken, zoals nachtblindheid door een tekort aan vitamine A of Engelse ziekte door een gebrek aan vitamine D. De benodigde hoeveelheid vitaminen per dag heet de ADH (aanbevolen dagelijkse hoeveelheid).
Wat zijn de gevolgen van eetstoornissen?
Anorexia nervosa en boulimia nervosa zijn eetstoornissen. Mensen met anorexia eten heel weinig om af te vallen en hebben vaak een vertekend zelfbeeld. Mensen met boulimia hebben vreetbuien en proberen daarna het voedsel kwijt te raken door te braken of extreem te sporten. Beide stoornissen kunnen leiden tot ernstige gezondheidsproblemen door een tekort aan bouw- en beschermende stoffen, zoals haaruitval, bloedarmoede en botafbraak.
Woordenlijst
- ADH: Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van een voedingsstof.
- Aminozuren: Bouwstenen van eiwitten.
- Anorexia nervosa: Eetstoornis waarbij iemand extreem weinig eet en daardoor mager wordt.
- Boulimia nervosa: Eetstoornis waarbij iemand vreetbuien heeft en daarna braakt of sport om dit te compenseren.
- Bouwstoffen: Voedingsstoffen die nodig zijn voor groei en onderhoud van je lichaam, zoals eiwitten, vetten, mineralen en water.
- Beschermende stoffen: Voedingsstoffen die je lichaam beschermen tegen ziekten, zoals vitaminen en mineralen.
- Calcium: Mineraal dat nodig is voor sterke botten.
- Eetstoornis: Stoornis waarbij iemand een ongezonde relatie met eten heeft.
- Eiwitten: Bouwstoffen die zorgen voor de opbouw en het herstel van het lichaam.
- Fosfor: Mineraal dat nodig is voor sterke botten.
- Gebrekziekte: Ziekte die ontstaat door een tekort aan vitaminen of mineralen.
- IJzer: Mineraal dat nodig is voor de aanmaak van bloedcellen en sterk tandglazuur.
- Mineralen: Bouw- en beschermende stoffen voor het lichaam.
- Structuureiwitten: Eiwitten die organen op hun plek houden in het lichaam.
- Vetten: Energierijke voedingsstoffen en bouwstoffen voor energie, warmte en celopbouw.
- Vitaminen: Beschermende voedingsstoffen die helpen om gezond te blijven.
- Water: Bouwstof die nodig is voor allerlei processen in het lichaam.
Alles gelezen? Test jezelf met een paar vragen en kijk wat je al goed begrijpt over paragraaf 7.3!
Meer lezen? Scientias.nl – De melk van moeders met hiv blijkt een belangrijk aminozuur te missen .
Meer lezen? Scientias – Kan vitamine D tijdens de zwangerschap het gebit van je kind beschermen? .