6.2 Bestuiving | Uitlegfilm

In deze video leer je wat bestuiving is, hoe het proces verloopt en wat het verschil is tussen insectenbloemen en windbloemen.

Bestuiving is het proces waarbij stuifmeel van een meeldraad terechtkomt op de stempel van een stamper van een bloem van dezelfde plantensoort. Als stuifmeel op de stamper van een bloem van een andere soort terechtkomt, is er géén bestuiving: er vindt dan geen bevruchting plaats.

Bij sommige bloemen zitten zowel de meeldraden als de stampers in dezelfde bloem. Wanneer het stuifmeel van de meeldraden op de stempel van diezelfde bloem terechtkomt, is er sprake van zelfbestuiving. Als het stuifmeel van een andere bloem van dezelfde soort komt, noemen we dat kruisbestuiving.

Bestuiving kan op verschillende manieren plaatsvinden. Vaak zijn insecten belangrijk bij de verspreiding van stuifmeel. Ze bezoeken meestal bloemen van dezelfde soort, wat de kans op succesvolle bestuiving vergroot. Bij planten zoals de appelboom zorgen insecten ervoor dat het stuifmeel tussen bloemen van dezelfde soort wordt overgebracht.

Insectenbloemen

Insectenbloemen zijn afhankelijk van insecten voor de bestuiving. In de bloemen zit nectar, een zoete vloeistof die insecten aantrekt. Tijdens het verzamelen van nectar raken insecten de meeldraden aan. De stuifmeelkorrels blijven dan kleven aan hun lichaam. Als het insect vervolgens een andere bloem bezoekt, komen de stuifmeelkorrels op de stempel terecht en vindt bestuiving plaats.

Om insecten te lokken, hebben insectenbloemen vaak grote, gekleurde kroonbladeren en soms speciale kleurpatronen die alleen insecten kunnen zien. Zo zorgen ze ervoor dat de juiste insecten hun bloemen bezoeken.

Windbloemen

Windbloemen worden bestoven door de wind. Hun meeldraden en stampers steken vaak buiten de bloem, zodat de wind de stuifmeelkorrels makkelijk kan meenemen. Deze korrels waaien vervolgens hopelijk naar de stempel van een bloem van dezelfde soort.

Omdat de kans dat stuifmeel toevallig goed terechtkomt klein is, produceren windbloemen veel meer stuifmeel dan insectenbloemen. Dat stuifmeel is licht en droog, zodat het makkelijk door de lucht wordt verspreid. Mensen met hooikoorts hebben vaak last van deze grote hoeveelheden stuifmeel.

Windbloemen zijn meestal groen en onopvallend, omdat ze geen insecten hoeven te lokken. Hun stuifmeel is niet kleverig, in tegenstelling tot het kleverige of behaakte stuifmeel van insectenbloemen dat juist goed blijft plakken aan insecten.

Samenvattend: bestuiving is het overbrengen van stuifmeel op de stamper van een bloem van dezelfde soort. Bij insectenbloemen zorgen insecten voor de verspreiding, bij windbloemen gebeurt dit door de wind. Insectenbloemen zijn kleurrijk en produceren kleverig stuifmeel, terwijl windbloemen onopvallend zijn en licht stuifmeel maken dat makkelijk wordt meegevoerd door de wind.