5.6 Regeling Samenvatting

Glucosegehalte en hormonen

Het lichaam regelt veel processen met behulp van het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Dit stelsel bestaat uit verschillende hormoonklieren, zoals de hypofyse, schildklier, eilandjes van Langerhans, bijnieren, eierstokken en teelballen. Deze klieren geven hormonen af aan het bloed, die alleen invloed hebben op de weefsels en organen die gevoelig zijn voor dat specifieke hormoon.

Regeling van het glucosegehalte

Glucose is een suiker die uit voeding in het bloed wordt opgenomen en dient als brandstof voor cellen. De bloedsuikerspiegel geeft aan hoeveel glucose in het bloed zit en wordt constant gehouden door de hormonen insuline en glucagon. Deze worden gemaakt door de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier.

• Na een maaltijd stijgt het glucosegehalte → er wordt veel insuline gemaakt.
• Insuline zet glucose om in glycogeen, dat wordt opgeslagen in lever en spieren → glucosegehalte daalt.
• Bij lage bloedsuiker of inspanning → productie van glucagon.
• Glucagon zet glycogeen om in glucose → glucosegehalte stijgt weer.

Door deze afwisseling blijven schommelingen in de bloedsuikerspiegel beperkt.

Terugkoppeling

De regulatie van de bloedsuikerspiegel werkt via terugkoppeling (feedback). Dit betekent dat het resultaat van een proces zorgt voor bijsturing van datzelfde proces:

• Te veel glucose → insulineproductie → glucose daalt.
• Te weinig glucose → glucagonproductie → glucose stijgt.

Door deze voortdurende bijsturing blijft het glucosegehalte min of meer constant.

Adrenaline

De bijnieren, die bovenop de nieren liggen, produceren adrenaline in stresssituaties zoals angst of schrik. Dit hormoon heeft een snelle, kortdurende werking:

• Zet glycogeen om in glucose → bloedglucose stijgt.
• Versnelt hartslag en ademhaling.
• Bereidt het lichaam voor op een vlucht- of vechtreactie.

Adrenaline is het enige hormoon met een directe, kortdurende werking.