5.2 Voelen, ruiken en proeven Samenvatting

Opperhuid

De huid bestaat uit twee lagen: de opperhuid en de lederhuid. De opperhuid bestaat uit twee delen:

  • Hoornlaag: bestaat uit dode celresten en beschermt tegen beschadiging, uitdroging en bacteriën.
  • Kiemlaag: bevat levende cellen die zich voortdurend delen. Nieuwe cellen schuiven op, maken hoornstof aan, verhoornen en sterven af.

Lederhuid

In de lederhuid liggen verschillende zintuigen en andere onderdelen:

  • Tast-, warmte-, koude- en drukzintuigen: tast-, warmte- en koudezintuigen liggen vlak onder de kiemlaag; drukzintuigen liggen dieper.
  • Pijnpunten, zenuwen, haarspiertjes, bloedvaten en zweetklieren: zorgen voor gevoel, doorbloeding en temperatuurregeling.
  • Zweetklieren: maken zweet aan; door verdamping koel je af.
  • Haarzakjes: uitstulpingen van de kiemlaag waarin haren groeien en talgklieren zitten.
  • Talg: vettige stof die haren en de hoornlaag soepel houdt.

Onderhuids bindweefsel

Onder de lederhuid ligt het onderhuids bindweefsel. Hierin wordt vet opgeslagen dat dient als reservevoedsel en als isolatielaag tegen warmteverlies.

Brandwonden

Brandwonden zijn beschadigingen van de huid door hitte, chemische stoffen of elektriciteit. De gevolgen zijn:

  • De huid biedt tijdelijk geen bescherming meer.
  • Bacteriën kunnen binnendringen, wat kans op infectie geeft.
  • Er gaat meer vocht en warmte verloren.

Oppervlakkige brandwonden (alleen opperhuid) genezen meestal, maar beschadiging van de lederhuid is blijvend.

Ruiken en proeven

Tong Het reukzintuig ligt boven in de neusholte, in het neusslijmvlies. Geurstoffen prikkelen de reukzintuigcellen, die impulsen naar de hersenen sturen. Er zijn veel typen reukzintuigcellen, elk gevoelig voor een andere geurstof. Samen vormen ze een patroon dat door de hersenen als een specifieke geur wordt herkend.

Het smaakzintuig ligt op de tong, in smaakknopjes aan de zijkanten van groefjes. De zintuigcellen kunnen vijf smaken onderscheiden: zoet, zout, zuur, bitter en umami (hartig). Andere smaken ontstaan door samenwerking met het reukzintuig.

Woordenlijst

  • Brandwond: Beschadiging van de huid door warmte, chemische stoffen of elektriciteit, waarbij bescherming verloren gaat.
  • Haarzakje: Uitstulping van de kiemlaag waaruit een haar groeit; bevat ook talgklieren.
  • Hoornlaag: Bestaat uit resten van dode cellen en beschermt tegen beschadiging, uitdroging en ziekteverwekkers.
  • Kiemlaag: Bestaat uit levende cellen die zich voortdurend delen en de hoornlaag aanvullen.
  • Lederhuid: Laag onder de opperhuid met zintuigen, zenuwen, bloedvaten, haarzakjes en zweetklieren.
  • Onderhuids bindweefsel: Laag met vet dat dient als reservevoedsel en isolatie.
  • Opperhuid: Buitenste laag van de huid; bestaat uit de hoornlaag en de kiemlaag en beschermt het lichaam.
  • Reukzintuig: Bevindt zich boven in de neusholte; reukzintuigcellen reageren op geurstoffen en sturen signalen naar de hersenen.
  • Smaakknopjes: Liggen aan de zijkanten van groefjes op de tong en bevatten smaakzintuigcellen voor zoet, zuur, zout, bitter en umami.
  • Smaakzintuig: Bevindt zich op de tong en neemt smaken waar via smaakknopjes.
  • Talgklieren: Maken talg aan, een vettige stof die haren en de hoornlaag soepel houdt.
  • Zweetklieren: Produceren zweet; door verdamping van zweet koelt het lichaam af.
Liever kijken dan lezen? Bekijk de uitlegfilm over paragraaf 5.2 .
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 5.2 .