4.3 Lichaamstaal Samenvatting

Wat is lichaamstaal?

Met lichaamstaal kun je zonder woorden laten zien hoe je je voelt. Als iemand blij, boos of bang is, kun je dat vaak al zien aan hun gezicht of houding. Dat noem je non-verbaal gedrag. Als je juist iets zegt met woorden, dan heet dat verbaal gedrag. Ook dieren gebruiken lichaamstaal om elkaar dingen duidelijk te maken. Denk bijvoorbeeld aan een hond die zijn staart tussen zijn poten steekt als hij bang is.

Hoe communiceren dieren met signalen?

Dieren geven signalen af aan soortgenoten om bijvoorbeeld hun stemming te tonen of een waarschuwing te geven. Zo'n boodschap heet een signaal. Dat kan een houding zijn, maar ook een geur, kleur of geluid. Bij honden kun je bijvoorbeeld aan de stand van de staart of het tonen van tanden zien of ze dreigen of onderdanig zijn. Ook bij bavianen zie je signalen: een rood achterwerk betekent dat het vrouwtje vruchtbaar is, terwijl een mannetje zijn tanden laat zien om concurrenten weg te jagen.

Wat doen dieren met sleutelprikkels?

Bepaalde signalen zorgen altijd voor dezelfde reactie. Zo’n speciaal signaal heet een sleutelprikkel. Een merel die een kat ziet, laat een alarmroep horen. Dat geluid zorgt ervoor dat andere merels meteen gaan vluchten. Bij jonge dieren wekken bepaalde kenmerken, zoals een rond hoofd en grote ogen, verzorggedrag op bij de ouders. Mensen reageren daar ook op: we vinden baby’s en jonge dieren schattig en willen voor ze zorgen.

Wat zijn overdreven signalen?

Overdreven signalen zijn signalen die extra opvallen en een sterke reactie oproepen. Denk aan knuffeldieren met supergrote koppen, kleine snuitjes en dikke buiken. Die kenmerken lijken op die van jonge dieren, maar zijn extra uitvergroot. Daardoor vinden mensen ze nóg aantrekkelijker. Speelgoedfabrikanten gebruiken deze truc bewust om knuffels onweerstaanbaar te maken.