3.6 Bacteriën Samenvatting

Bouw

Bacteriën zijn prokaryoten: eencellige organismen zonder celkern. Ze zijn zo klein dat ze onder een gewone microscoop nauwelijks zichtbaar zijn. Voor gedetailleerd onderzoek is een elektronenmicroscoop nodig, die zeer sterk kan vergroten.

Voortplanting

Bacteriën planten zich voort door celdeling. Daarbij ontstaan twee nieuwe cellen die uitgroeien tot de grootte van de oorspronkelijke bacterie. Onder gunstige omstandigheden kan deze deling elke twintig minuten plaatsvinden, waardoor ze zich snel vermenigvuldigen.

Nut en schade

Bacteriën leven overal, ook op en in het menselijk lichaam. In de darmen helpen ze bij de voedselvertering en op de huid beschermen ze tegen ziekteverwekkers. Veel bacteriën voeden zich met dode resten van organismen en spelen zo een belangrijke rol in de natuurlijke kringloop. Maar doordat ze goed groeien op organisch materiaal, kunnen ze ook voedsel laten bederven.

Sommige bacteriën zijn schadelijk en kunnen ziekten veroorzaken, zoals cholera, longontsteking of tuberculose. Zulke infecties kunnen worden behandeld met antibiotica, bijvoorbeeld penicilline.

Biotechnologie

Bacteriën worden ook bewust gebruikt bij het maken van voedingsmiddelen. Ze zetten bijvoorbeeld melk om in melkzuur, wat leidt tot zure producten zoals yoghurt. Ook bij het maken van zuurkool spelen bacteriën een rol: zij zorgen ervoor dat de kool zacht en zuur wordt. Dit gebruik van bacteriën heet biotechnologie.