3.5 Schimmels Samenvatting
Bouw
Schimmels hebben cellen met een celkern en een celwand, maar geen bladgroenkorrels. Daardoor kunnen ze geen fotosynthese uitvoeren. Ze kunnen eencellig of meercellig zijn:
- Eencellige schimmels: zoals gisten, planten zich voort via knopvorming.
- Meercellige schimmels: bestaan meestal uit lange schimmeldraden, zichtbaar op bijvoorbeeld beschimmeld brood.
Voortplanting
De manier van voortplanten verschilt. Gisten (eencellig) vermenigvuldigen zich door celdeling waarbij een knop ontstaat. Meercellige schimmels gebruiken meestal sporen. Deze groeien aan het uiteinde van schimmeldraden of in paddenstoelen, zoals bij de vliegenzwam of champignon. Paddenstoelen zijn dus voortplantingsorganen, en sommige zijn eetbaar, zoals de champignon.
Nut en schade
Schimmels spelen een belangrijke rol in de natuur en voor de mens:
- Ze breken dode resten van planten en dieren af en werken zo als natuurlijke opruimers.
- Ze kunnen voedsel aantasten en ziekten veroorzaken, zoals zwemmerseczeem bij mensen.
- Schimmelinfecties zijn te behandelen met medicijnen.
Biotechnologie
In de biotechnologie worden schimmels nuttig ingezet. Ze worden gebruikt voor het maken van voedsel, zoals brood (gist laat deeg rijzen), bier en wijn (gist maakt alcohol), en schimmelkaas. Ook produceren ze medicijnen: uit de penseelschimmel wordt het antibioticum penicilline gehaald, dat bacteriën doodt.
Woordenlijst
- Antibioticum: Medicijn dat bacteriën doodt of hun groei stopt.
- Biotechnologie: Het gebruik van organismen of onderdelen daarvan om producten te maken.
- Gisten: Eencellige organismen die suiker omzetten in alcohol en koolzuurgas.
- Infectie: Wanneer ziekteverwekkers je lichaam binnendringen en je ziek maken.
- Knop: Uitstulping waaruit bij gist een nieuwe cel ontstaat.
- Paddenstoelen: Vruchtlichamen van schimmels die sporen maken.
- Schimmeldraden: Dunne draden waarmee een schimmel groeit en voedingsstoffen opneemt.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 3.5 .
Meer lezen? Scientias.nl – Deze darmschimmel maakt korte metten met je lust naar alcohol .