3.4 Planten Samenvatting

Indeling van planten

Planten worden ingedeeld op basis van kenmerken zoals het soort bladgroenkorrels, de bouw van de plant en de werking van celorganellen. Twee belangrijke stammen zijn de groenwieren en de vaatplanten.

Vaatplanten

Vaatplanten hebben speciale vaten voor het transport van stoffen. Ze bezitten wortels, stengels en bladeren. De voortplanting gebeurt op twee manieren:

  • Met zaden: bij zaadplanten zoals madeliefjes, struiken en bomen. Deze planten hebben bloemen waarin de zaden ontstaan.
  • Met sporen: bij andere vaatplanten zoals varens en paardenstaarten. Een spore is een cel waaruit een nieuwe plant kan groeien.

Sporenplanten

Sporenplanten zoals mossen, paardenstaarten en varens zonder bloemen of zaden die zich voortplanten met sporen Sporenplanten planten zich voort via sporen in plaats van zaden. Ze hebben soms wortels, stengels en bladeren, maar nooit bloemen. Voorbeelden zijn:

  • Mossen: Kleine plantjes met blaadjes; de sporen groeien in doosjes op steeltjes boven de plantjes.
  • Paardenstaarten: Bestaan uit holle ‘buisjes’; de sporen ontstaan aan het uiteinde van stengels in speciale orgaantjes.
  • Varens: Hebben grote bladeren met kleine blaadjes aan een hoofdnerf. De sporen zitten in hoopjes aan de onderkant van de blaadjes.

Wieren

Wieren, ook wel algen genoemd, groeien meestal in water. Ze hebben geen wortels, stengels, bladeren of bloemen. Ze nemen voedingsstoffen op uit het water. De voortplanting verschilt per soort:

Groenwieren algen zeesla met platte groene bladeren die groeien in ondiep zeewater
  • Sommige wieren gebruiken sporen.
  • Veel eencellige wieren delen zich.

Groenwieren vormen een aparte groep binnen de wieren. Ze kunnen eencellig of meercellig zijn:

  • Eencellig: zoals boomalg, dat groene aanslag op muren en bomen vormt. De voortplanting gebeurt door deling.
  • Meercellig: zoals zeesla, dat in zee groeit en eetbaar is (onder andere in sushi).

Woordenlijst

  • Algen: Een andere naam voor wieren. Ze kunnen uit één cel of uit veel cellen bestaan en maken met licht hun eigen voedingsstoffen.
  • Groenwieren: Groene algen met bladgroen, die één- of meercellig kunnen zijn. Ze zijn verwant aan landplanten; boomalg en zeesla zijn voorbeelden.
  • Sporen: Voortplantingscellen waaruit zonder bevruchting nieuwe organismen kunnen groeien. Varens en veel schimmels verspreiden zich op deze manier.
  • Sporenplanten: Een verzamelnaam voor planten die zich met sporen voortplanten, zoals mossen en varens. Ze vormen geen zaden.
  • Vaatplanten: Planten met vaten die water en andere stoffen vervoeren. Zowel een varen als een eik behoort tot deze groep.
  • Wieren: Organismen die fotosynthese uitvoeren en geen echte wortels, stengels en bladeren hebben. Ze leven vaak in water en worden ook algen genoemd.
  • Zaadplanten: Planten die zaden vormen voor hun voortplanting. In elk zaad zit een kiem die kan uitgroeien tot een nieuwe plant.
Liever kijken dan lezen? Bekijk de uitlegfilm over paragraaf 3.4 .
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 3.4 .

Biologie in het nieuws
NU.nl – Mossporen overleven negen maanden in de ruimte en verbazen wetenschappers .