3.3 Horen Samenvatting
Hoe hoor je geluiden?
Geluid ontstaat door trillende lucht, bijvoorbeeld bij een luidspreker of fietsbel. Je oren vangen deze trillingen op. De oorschelp leidt ze via de gehoorgang naar het trommelvlies, dat mee gaat trillen.
Oorsmeerkliertjes maken oorsmeer dat het binnenste van het oor beschermt. De gehoorbeentjes in het middenoor versterken de trillingen en sturen ze door naar het slakkenhuis, waar ze worden omgezet in vloeistoftrillingen.
De zintuigcellen in het slakkenhuis zetten deze trillingen om in impulsen. Die gaan via de gehoorzenuw naar de hersenen, waar je het geluid bewust hoort. Het slakkenhuis en de gehoorzenuw behoren tot het binnenoor.
Welke geluiden kun je horen?
Mensen horen frequenties tussen 20 hertz (Hz) — de onderste gehoorgrens — en 20.000 Hz — de bovenste gehoorgrens. Het gebied daartussen heet het gehoorbereik.
Het gehoor is het meest gevoelig tussen 500 en 5000 Hz, het bereik van menselijke stemmen. Door ouderdom of veel lawaai kunnen de zintuigcellen in het slakkenhuis beschadigen, waardoor vooral hoge tonen slechter hoorbaar worden. Het geluidsniveau, uitgedrukt in decibels, bepaalt hoe hard een geluid is.
Waardoor hoor je jezelf slikken?
Het trommelvlies trilt het best als de luchtdruk aan beide kanten gelijk is. Bij drukverschillen, bijvoorbeeld tijdens het vliegen, kan dit veranderen en hoor je tijdelijk minder goed.
De buis van Eustachius zorgt dat de druk gelijk blijft door open te gaan bij slikken of gapen. Ziekteverwekkers kunnen via deze buis het middenoor binnendringen en een middenoorontsteking veroorzaken, vooral bij kinderen.
Hoe werkt je evenwichtsorgaan?
Naast het slakkenhuis ligt het evenwichtsorgaan, dat bestaat uit drie halfronde kanalen met vloeistof. Beweging van het hoofd zorgt voor stroming van deze vloeistof, waardoor zintuigcellen worden geprikkeld.
De impulsen die hierdoor ontstaan, gaan naar de hersenen. Die sturen de juiste spieren aan om het lichaam in balans te houden. Elk kanaal registreert een andere bewegingsrichting.
Woordenlijst
- Binnenoor: Wordt gevormd door het slakkenhuis, de gehoorzenuw en het evenwichtsorgaan.
- Bovenste gehoorgrens: Hoogste toon die mensen kunnen horen; 20.000 Hz.
- Buis van Eustachius: Buis die trommelholte en keelholte verbindt; regelt dat de druk aan beide kanten van het trommelvlies gelijk is.
- Decibels: Eenheid waarin het geluidsniveau wordt uitgedrukt.
- Evenwichtsorgaan: Orgaan bij het slakkenhuis; bestaat uit drie halfcirkelvormige kanalen met vloeistof en zintuigcellen om beweging waar te nemen.
- Geluid: Trillende lucht; prikkel voor het slakkenhuis in het oor.
- Geluidsniveau: Geeft aan hoe hard een geluid is.
- Gehoorbeentjes: Hamer, aambeeld en stijgbeugel; geven trillingen van het trommelvlies door aan het slakkenhuis.
- Gehoorbereik: Het frequentiebereik dat mensen kunnen horen; tussen 20 en 20.000 Hz.
- Gehoorgang: Deel waarin het geluid vanuit de oorschelp terechtkomt.
- Gehoorzenuw: Geeft impulsen vanuit het slakkenhuis door aan de hersenen.
- Hertz: Eenheid van frequentie; aantal trillingen per seconde.
- Middenoor: De trommelholte met daarin de gehoorbeentjes.
- Middenoorontsteking: Ontsteking van de trommelholte door ziekteverwekkers, meestal via de buis van Eustachius.
- Oorsmeerkliertjes: Kliertjes in de gehoorgang die oorsmeer maken en het trommelvlies soepel houden.
- Oorschelp: Deel van het oor dat je aan de buitenkant ziet; vangt geluidstrillingen op.
- Onderste gehoorgrens: Laagste toon die mensen kunnen horen; 20 Hz.
- Slakkenhuis: Gehoorzintuig met vloeistof en zintuigcellen die trillingen omzetten in impulsen.
- Trommelholte: Holte achter het trommelvlies waarin de gehoorbeentjes liggen.
- Trommelvlies: Vlies aan het einde van de gehoorgang dat trilt door geluidstrillingen.
Alles gelezen? Test jezelf met een paar vragen en kijk wat je al goed begrijpt over paragraaf 3.3!
Meer lezen? Scientias.nl – Opvallend patroon gevonden: waar gehoorverlies het meest voorkomt, worden hoortoestellen het minst gebruikt .
Meer lezen? NU.nl – Nieuwe behandelmethode oorsuizen even veelbelovend als experimenteel .