10.5 De weg die impulsen afleggen Samenvatting

Verschil tussen bewuste reactie en reflex

Als je bewust ergens op reageert, zoals lachen naar een camera, dan verloopt die reactie altijd via je hersenen. Je zintuigen nemen een prikkel waar, zoals licht, en sturen impulsen naar je hersenen. Daar beslis je om iets te doen, bijvoorbeeld lachen. Daarna sturen je hersenen weer impulsen naar je spieren. Dit noemen we een bewuste reactie.

Wat is een reflex?

Een reflex is een vaste, snelle en onbewuste reactie op een prikkel. Deze reacties zijn bedoeld om je lichaam te beschermen of om je houding te bewaren. Je hoeft er niet over na te denken: het gebeurt automatisch. Denk aan de kniepeesreflex, waarbij je onderbeen vanzelf omhoog schiet als er met een hamertje op je kniepees wordt getikt. Of aan de pupilreflex, waarbij je pupil kleiner wordt bij fel licht.

De reflexboog

De weg die een impuls aflegt tijdens een reflex heet de reflexboog. Alles begint bij een zintuigcel die een prikkel opvangt. Via een gevoelszenuwcel gaat de impuls naar een schakelcel in het ruggenmerg of de hersenstam. Die schakelcel stuurt de impuls meteen door naar een bewegingszenuwcel, die je spieren of klieren aanstuurt. Je grote hersenen zijn dus niet betrokken bij deze snelle reactie.

Toch bewust worden

Bij sommige reflexen, zoals de terugtrekreflex, gaat er ook een impuls naar je hersenen. Je trekt dan eerst je hand terug, en voelt daarna pas de pijn.