1.3 Onderzoek doen | Samenvatting

Hoe doe je onderzoek?

Als je zelf een natuurwetenschappelijk onderzoek wilt doen, begin je met een onderzoeksvraag. Zo’n vraag richt zich altijd op één ding tegelijk. Vervolgens bedenk je wat het antwoord zou kunnen zijn: dat is je hypothese. Daarna stel je een werkplan op met daarin je werkwijze en de benodigdheden. Door deze stappen te volgen, kun je onderzoek doen dat anderen kunnen herhalen.

Hoe maak je een werkplan?

In het werkplan staat hoe je het onderzoek uitvoert. Je beschrijft:

  • De werkwijze: wat je precies gaat doen, wanneer en hoe vaak.
  • De proefopstelling: hoe je alles klaarzet, bijvoorbeeld het aantal bakjes of meetmomenten.
  • De benodigdheden: welke spullen je nodig hebt.

Wil je iets onderzoeken dat te groot is om in z’n geheel te bekijken, zoals alle leerlingen op school of een weiland? Dan gebruik je een steekproef of een proefvlak.

Hoe verwerk je resultaten?

Lijndiagram met veranderingen in meetresultaten over de tijd en cirkeldiagram met percentages per categorie De resultaten van je onderzoek verzamel je in lijsten, tabellen of diagrammen. Bij tellingen gebruik je vaak een turflijst. Die kun je omzetten in een tabel of een staafdiagram, waarin je de aantallen in staven ziet.

Welke soorten diagrammen zijn er?

Een lijndiagram gebruik je om veranderingen in de tijd te laten zien. De lijn in zo’n diagram heet een grafiek. Wil je percentages weergeven? Dan maak je een cirkeldiagram of taartpuntdiagram. In de legenda staat welke kleur bij welke categorie hoort. Leer hier hoe je een grafiek moet maken.

Hoe trek je een conclusie?

Tot slot bekijk je je resultaten en beantwoord je de onderzoeksvraag. Deze samenvatting heet de conclusie. Je vergelijkt je uitkomsten met je hypothese, maar voegt geen nieuwe informatie toe.

Woordenlijst

  • Benodigdheden: Alles wat je voor een proef nodig hebt, zoals materialen, organismen en meetinstrumenten.
  • Cirkeldiagram: Een cirkel die in stukken is verdeeld. De grootte van elk stuk laat zien welk deel van het totaal erbij hoort.
  • Conclusie: Het antwoord op de onderzoeksvraag dat je uit de resultaten afleidt. Je geeft aan wat de gegevens wel onderbouwen.
  • Experiment: Een proef waarin je een factor doelgericht verandert en meet welk effect dat heeft, terwijl je andere omstandigheden zo goed mogelijk gelijk houdt.
  • Grafiek: Een afbeelding die meetgegevens weergeeft. Vaak zie je aan de assen en punten hoe twee gemeten zaken samenhangen.
  • Hypothese: Een toetsbare verklaring of voorlopig antwoord op de onderzoeksvraag. Er volgt een voorspelling uit die je kunt onderzoeken.
  • Legenda: De uitleg bij kleuren, tekens of lijnen in een afbeelding, kaart of diagram.
  • Lijndiagram: Een grafiek waarin meetpunten met lijnen zijn verbonden. Zo zie je bijvoorbeeld hoe een meting in de tijd verandert.
  • Lijst: Een reeks gegevens die je onder elkaar zet, zodat je ze kunt terugvinden of vergelijken.
  • Onderzoeksvraag: De precieze, onderzoekbare vraag waarop je met gegevens een antwoord zoekt.
  • Proefopstelling: De manier waarop je de materialen en apparaten van een proef neerzet en met elkaar verbindt.
  • Proefvlak: Een afgebakend stuk van een gebied waarin je bijvoorbeeld planten telt. Daarmee verzamel je gegevens over het grotere gebied.
  • Resultaten: De uitkomsten van je waarnemingen en metingen, bijvoorbeeld samengevat in tabellen of grafieken.
  • Staafdiagram: Een diagram waarin een hoeveelheid wordt aangegeven met de lengte of hoogte van een staaf.
  • Steekproef: Een geselecteerd deel van een grotere groep dat je onderzoekt om iets over die groep te weten te komen.
  • Taartpuntdiagram: Een andere naam voor cirkeldiagram. De punten van de cirkel tonen de verschillende delen van het totaal.
  • Tabel: Een overzicht waarin je gegevens in rijen en kolommen ordent.
  • Turflijst: Een lijst waarop je bij iedere waarneming een streepje zet. Zo kun je na afloop makkelijk optellen hoe vaak iets voorkwam.
  • Werkplan: Een plan waarin je vóór een onderzoek opschrijft wat je nodig hebt en welke stappen je gaat uitvoeren.
  • Werkwijze: De stappen die je bij een onderzoek uitvoert. Een duidelijke werkwijze helpt iemand anders de proef te herhalen.