1.2 De bouw van een organisme Samenvatting
Van cel tot organisme
Elk levend wezen is opgebouwd uit verschillende onderdelen die samen zorgen dat het lichaam goed werkt. Biologen bekijken dit in stappen: van klein naar groot. De kleinste bouwstenen zijn cellen. Deze cellen vormen samen weefsels, die op hun beurt een orgaan vormen. Organen werken samen in een orgaanstelsel en al die stelsels vormen samen een organisme. Dit systeem noemen we de organisatieniveaus.
Hoe werkt het in het lichaam?
Een orgaanstelsel is een groep organen die samen een taak uitvoeren, zoals het verteren van voedsel of het rondpompen van bloed. Elk orgaan heeft één of meer functies. Denk bijvoorbeeld aan de maag, die voedsel kneedt en mengt met maagsap.
Organen bestaan uit weefsels. Een weefsel is een groep cellen met dezelfde bouw en functie. Zo bestaat spierweefsel uit langwerpige spiercellen die kunnen samentrekken. In veel weefsels zit tussencelstof: materiaal tussen de cellen. Dat kan zacht zijn, zoals vloeistof, of juist hard, zoals bot. De tussencelstof zorgt ervoor dat een weefsel flexibel of juist stevig is, afhankelijk van de functie.
Alles werkt samen
Als je bijvoorbeeld tegen een bal schopt, werken je botten, spieren, zenuwen en hersenen samen. Alle organisatieniveaus zijn hierbij betrokken en reageren op elkaar. Zo kan jouw lichaam snel en goed bewegen.
Woordenlijst
- Cel: Kleinste bouwsteen van een organisme.
- Orgaan: Deel van het lichaam met een of meer functies.
- Orgaanstelsel: Samenwerkende groep organen, bijv. verteringsstelsel of ademhalingsstelsel.
- Organisatieniveau: Niveau van leven waar biologen naar kijken. Elk organisatieniveau is de bouwsteen voor het volgende niveau, bijvoorbeeld: organen zijn de bouwstenen van orgaanstelsels.
- Tussencelstof: Vormt samen met cellen een weefsel. Kenmerken van het weefsel hangen af van het type tussencelstof.
- Weefsel: Groep cellen met dezelfde vorm en functie.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 1.2 .